De verlichting van het appartement

In de vorige aflevering werkten we de inkomhal af. We zorgden voor een uniform geheel door alle muren en deuren met eenzelfde lakverf af te werken. En we plaatsten een schilderijrail, om snel en gemakkelijk de nodige muurdecoratie te kunnen ophangen. Tot slot deden we nog een kleine reparatie aan de dressingvloer. In deze aflevering zetten we de lichtpuntjes op de i. Door een weldoordachte keuze van de lichtarmaturen finaliseren we de inrichting en sfeer van elke kamer. Want ook al hebben we hier vaste lichtpunten, toch zijn er mogelijkheden om die perfect af te stemmen op de ruimte! Beelden integraal overnemen van ZDBbe2445U00. VO wel aanpassen, want werd oorspronkelijk door Bart ingelezen. Man 1 (Roger) We bevinden ons in een appartement dat casco is opgeleverd. We zijn in de laatste fase en zien op verschillende punten aan de plafonds kabels hangen. Deze willen we graag voorzien van spots of railsystemen. Verschillende soorten verlichting dus. Hoe we dit gaan doen zie je in deze aflevering. Om verlichtingsarmaturen voor je woning of appartement te kiezen, doe je eerst inspiratie op. Ga hiervoor langs in een toonzaal, of kijk online. Denk hierbij aan het type ruimte en welke lichtnoden er zijn. In het zitgedeelte wil je misschien eerder sfeerlicht, terwijl een helder en praktisch licht nuttiger kan zijn in een bergruimte… Hou hiermee rekening bij je keuze. Je stemt de armaturen ook af op jouw situatie. Welke stroomvoorzieningen zijn er? En hoe kan je de armaturen bevestigen? Bestudeer dit grondig en maak op voorhand een lichtplan, of laat er een maken. Man 2 Een lichtplan is een plan waarop alle lichtpunten getekend staan en waarop je aangeeft welke lampen je waar zal gebruiken. Dit kan gaan over spots, hanglampen, plafondlampen, wandlampen enzovoort. Je kan nooit vroeg genoeg over je verlichting nadenken. Stel, je werkt met een architect en hij heeft dan een lichtplan getekend, is het altijd opportuun om toch eens te gaan kijken bij een lichtadviseur die kennis van zaken heeft. Man 2 Soms zijn er nog andere opties in functie van de armaturen die gekozen worden. En daarop kan het lichtplan nog aangepast worden. Zodra de lichtpunten vastzitten, is het moeilijker om dan nog bepaalde oplossingen aan te bieden. Man 2 Als je een beperkt aantal stroompunten hebt, dan moet je creatief zijn. Er zijn oplossingen zoals rails waarop je meerdere spots kan zetten. Een toegevoegd voordeel van de railverlichting is dat je het lichtpunt ook kan verzetten, dat je niet afhankelijk bent van de positie van het lichtpunt waar de spot komt, maar dat je ook twee meter of drie meter kan opschuiven. Inbouwspots zijn in dit appartement dus geen optie. Man 2 Hier kunnen we bijvoorbeeld geen inbouw spots plaatsen omdat het hier een betonnen plafond is. Dus is er gekozen voor opbouwspots en railverlichting. Het enige wat je nodig hebt is een kniptang, striptang en enkele schroevendraaiers en een boormachine om alles goed vast te vijzen. Ook bij elk product zit er een duidelijke handleiding. Vooraleer je van start gaat is het essentieel om steeds de zekeringen af te zetten. Zo kom je niet voor onaangename verrassingen te staan. Bereid eerst de rail boven het keukeneiland voor. Hier willen we hem in dezelfde lengte als het keukenblad. De rails hebben een lengte van anderhalve meter. Het keukenblad is 2,3 meter lang, wat betekent dat we de rails gaan moeten inkorten. Positioneer daarom het kruis van de kruislijnlaser op de stroomdraden. De voeding wordt aan die elektriciteitskabels vastgemaakt. Van daaruit vertrekken dan twee stukken rails op maat. Let er ook op dat de laser parallel met het eiland staat. Een tip: eens de laserlijn goed staat ten opzichte van het keukeneiland, plaats dan een aantal referentiestreepjes met potlood op de laserlijn. Zo vind je de correctie positie snel terug. Meet hoe lang de rails links en rechts van de voeding moeten zijn. De breedte van het koppelstuk is 5 cm. Dit moet je in rekening brengen bij het zagen van de stukken op maat. Teken af met een witte stift waar de rail moet afgekort worden. Zaag de rail op maat met een afkortzaag met metaalblad. Dit is een hard blad dat beschikt over kleine tandjes. Vergeet niet de nodige gehoor- en gezichtsbescherming te dragen. Afkorten kan ook manueel. Dit doe je met een ijzerzaag, die opnieuw over fijne tandjes beschikt. Maak hierbij ook gebruik van een verstekbak om mooi haaks te zagen. Dit is iets arbeidsintensiever, maar geeft ook een verzorgd resultaat. Voor je verder met de rails aan de slag gaat, plaats je de voeding. Zo‘n voeding bestaat ook in een hoek-, kruis-, of T-vorm. Een rail eindigt altijd op een eindstuk. Je kan hem ook altijd verlengen met koppelstukken. Die zorgen ervoor dat de verschillende stukken mooi op elkaar aansluiten. Neem eerst nog een foto van de bedrading. Zo weet je achteraf perfect welke elektriciteitsdraden samen horen. Haal dan de voorlopige lamp weg door de draden uit de steekklemmen trekken. Bind de elektriciteitsdraden die samen horen aaneen met tape en markeer de kabels. Zo hoef je achteraf niet alles terug uit te zoeken. Open het aansluitstuk en trek de elektriciteitsdraden door het gat in het midden. De draden moeten verbonden worden met de voeding. Je kort ze daarom best wat af. Ontbloot de uiteindes van de kabels vervolgens met een striptang. Let erop dat je hierbij niet draait met je tang, anders beschadig je de kabel. Om de draden aan te sluiten, gebruik je een aangepaste, geïsoleerde schroevendraaier. Schroef de vijzen van de voeding losser om de aansluiting te openen voor de draden. Met een lange bektang plaats je de draden in de overeenkomstige gaten. Schroef de ze daarna vast. Belangrijk, doe dit niet te hard en het koper mag niet meer zichtbaar zijn. Het is ook essentieel om de aarding te verbinden, wat de rails zijn geleidend. In de eethoek voorzien we hier hetzelfde railsysteem. Die komt parallel met de rail boven het keukeneiland, in dezelfde lengte. Zitten de elektriciteitsleidingen boven de eethoek op dezelfde afstand en breedtepositie als de leidingen boven het keukeneiland? Dan kan je de 2 stukken rail op precies dezelfde lengtes afkorten. De werkwijze is daarna dezelfde als bij het keukeneiland. Daarna kun je de rails ter plaatse gaan bevestigen. Teken eerst de bevestigingspunten af op het plafond. Hiervoor zijn er uitsparingen voorzien in de profielen. Het bevestigen van de rails gebeurt met pluggen en schroeven. Pluggen van 6 x 30 mm zijn hiervoor prima. Gebruik schroeven die net iets langer zijn en qua dikte goed passen, zo blijven die goed vastzitten in de plug. De boordiameter stem je af op je pluggen. In dit geval is de ondergrond van beton, dus gebruiken we een betonboor in combinatie met een klopboormachine met SDS-boorkop. Boor de gaten diep genoeg op de afgetekende punten om de plug te kunnen plaatsen. Gebruik tijdens het boren een stofzuiger, dat werkt netter. Steek de pluggen in de gaten en schroef de profielen lichtjes aan. Schroef ze nog niet muurvast, want het is beter om de positie van de rails nog eens te dubbelchecken. Het definitief aandraaien doe je pas wanneer alle stukken juist op hun plaats zitten. Als je nog een extra bevestigingspunt wil in de rail, kan je aan de slag met een metaalboor. Hou er je hoofd bij wanneer je de rails aan de voeding koppelt. De elektrische voorziening gebeurt via drie koperen geleiders in de rails, die leveren elektriciteit aan de armaturen. Aan de ene zijde heb je twee geleiders, aan de andere één. Zorg ervoor dat dit overeenkomt met de geleiders op de voeding bij het monteren. Haal ook zeker alle schilfers weg van de afgezaagde randen, want dit zou voor een kortsluiting of storing kunnen zorgen. Zet de rails nu definitief vast met een schroevendraaier. Dit is veiliger dan met een schroefmachine, want op een te hoge stand kan je de plug beschadigen. Mochten er nog openingen aan het plafond zichtbaar zijn na het plaatsen van de rails, dan kan je die nog opvullen met renovatieplamuur. Plak hiervoor het profiel af zodat je met het plamuurmes geen krassen maakt in de lak. Draai de laatste schroeven goed vast in de rail. Plaats de eindkapjes op de uiteindes. In de eethoek kiezen we voor spots. Lees de handleiding voor je ze ophangt. Deze spots bevestig je op de rail door het hendeltje open te draaien en daarna weer te sluiten. Zo haakt die mooi vast in de geleider. Hang de gewenste hoeveelheid spots op en draai ze in de gewenste richting. In dit geval kiezen we voor drie spots. Je kan de positie van de spots op elk moment veranderen, naar je eigen voorkeur. Boven het keukeneiland kiezen we voor een combinatie van spots en pendellampen. De draad van de pendellampen moeten we zelf inkorten. Bepaal hiervoor eerst hoe hoog je de lampen wil. Tape af waar de draad afgekort moet worden. Knip de draad iets hoger af dan de tape. Minimum 5 centimeter boven het werkelijke afkortpunt volstaat. Strip het omhulsel van de draad boven de tape af. Doe dit voorzichtig met een breekmes. Daarna kun je de tape weghalen. Steek de draden door het aansluitstuk en schroef vast. Sluit de draden van de lamp aan op de voeding. Hou je hierbij aan de kleurcodes. De blauwe draad verbind je met de N-ingang, de bruine draad met de L-ingang. Tot slot sluit je ook de geel-groene aardingskabel aan. Schroef het doosje van de voeding dicht en hang de pendellamp op. In totaal kiezen we voor drie pendellampen en twee spots boven het keukeneiland om voldoende functioneel en tegelijkertijd knus licht te voorzien. Je kan kiezen voor een gelijkaardige tussenafstand tussen de armaturen, controleer die met een meter. De rails en armaturen monteren is één ding, er zijn ook een aantal tips om gezellige lichtbronnen te bekomen. Man 2 Hoe je sfeer kan creëren met licht is door te kiezen voor de juiste lichtkleur en de juiste lichtsterkte. Dit kan je bijvoorbeeld ook gaan beïnvloeden met een dimmer. Het is altijd zeer nuttig in sommige ruimtes om dimmers te voorzien. Het is ook altijd aangeraden om te werken met gefocust licht als je het echt heel gezellig wil maken. Kleine lichtvlekjes her en der zijn veel gezelliger dan één groot lichtarmatuur die heel de kamer verlicht. Man 2 En warm wit licht maakt het natuurlijk ook gezelliger dan koel wit licht. Man 2 Met de hanglampen willen we genoeg licht boven het werkblad voorzien en met richtbare spots willen we het licht focussen op de keukenkasten zodat alles teruggevonden kan worden. Ook de toebehoren die worden meegeleverd met de armaturen kunnen voor de juiste sfeer zorgen. Man 1 (Roger) We hebben verschillende accessoires in onze verlichting. Hiermee kan je de stijl maar ook het licht zelf aanpassen. Er zijn verschillende lenzen, lenzen waarmee je je licht smaller of breder kan laten stralen. Er is ook een honingraat die je voor de lens kan plaatsen om verblinding van het licht tegen te gaan. Geef je toch nog graag een eigen touch aan je spot? Man 1 (Roger) Dan kan je kiezen uit één van deze gekleurde ringen. Draai hem simpelweg in jouw spot. Ook voor de andere ruimtes kiezen we het licht dat het best bij de situatie past. Man 2 In het zitgedeelte van de leefruimte hebben we gekozen voor een drievoudige opbouwspot. Man 2 Dus drie spotjes die we elk naar een andere kant gaan richten en deze spots zijn dan ook dimbaar zodat we het ‘s avond echt gezellig kunnen maken. Deze drievoudige spot kozen we hier in het zwart, in lijn met de zwarte accenten in de keuken en het televisiemeubel. Lees op voorhand steeds de montagehandleiding. Schroef de ingebouwde beugel los. Die moet je op het plafond monteren. Gebruik opnieuw de laserwaterpas. Zo kun je de drievoudige spot gemakkelijk in lijn met de rail van de eethoek plaatsen. Positioneer het profiel op basis van de locatie van de drievoudige opbouwspot. Plaats de spot inclusief beugel tegen de laserlijn. Controleer ook steeds waar de elektriciteitsdraden zitten. Zo kan je vermijden je dat je doorheen de draden boort. Duid de boorpunten in de beugel aan op het plafond. Boor met de klopboormachine de gaten op de aangeduide punten, opnieuw met een betonboor met diameter geschikt voor pluggen van 6 x 30 mm. Steek de pluggen in de gaten en schroef de bevestigingsbeugel vast. De elektriciteitsdraden laat je erlangs lopen. Monteer de elektriciteitsdraden aan de draden van de spot via de steekklemmen, net zoals bij de voeding boven het keukenblad. Plaats de bedrading in de armatuur en schroef de opbouwspot vast op de rail. Let wel: draai de schroeven nog niet meteen muurvast. Zo kan je corrigeren indien nodig om daarna helemaal vast te schroeven. Werk het gat aan de elektriciteitsdraden weer bij met renovatieplamuur. Ook in de slaapkamer kiezen we hier voor eenzelfde drievoudige opbouwspot, maar dan in het wit. Je kan die richten op specifieke punten, zoals kleerkasten. Voor bepaalde ruimtes zijn enkelvoudige opbouwspots ook een optie. Man 2 In de hal hebben we enkele opbouwspots gekozen, dit om gewoon een algemeen licht in de hal te creëren. Deze kunnen kunnen ook nog gericht worden op eventueel schilderijtjes of foto's die in de hal worden opgehangen. Het monteren van deze enkelvoudige opbouwspots gebeurt op dezelfde manier als de drievoudige spots, enkel de opbouwrail is minder lang. Belangrijk is dat je aandacht schenkt aan een centrale uitlijning, en dit in de lengterichting. Controleer dit goed met de laserwaterpas. Het specifiek belichten van elementen kan trouwens ook in andere ruimtes van pas komen. Man 2 In de dressing in hebben we terug voor een verlichtingsrail gekozen onder een hoek zodat we elke kast mooi kunnen uitlichten. Deze zwarte verlichtingsrail wordt opgebouwd in een L-vorm met behulp van een hoek-koppelstuk. Je kan daarmee opnieuw zo veel spots plaatsen als je wil, afhankelijk van hoeveel kasten je wil uitlichten. Plaats de rails op zo’n 60 à 70 van de kast. Dat zorgt voor een ideale belichting. Houd ook rekening met het openen van de binnendeur, het raam en eventuele kastdeuren bij de positionering van je verlichtingsrails. Meet de lengtes op van de stukken rails die je nodig hebt. In dit geval hebben we er nodig. De voeding wordt geplaatst tussen een stuk van 67 en 92 centimeter. Daar komt haaks nog een stuk van 92 centimeter op, met het aangepaste koppelstuk. Vergeet niet de afstand van 5 centimeter voor de voeding mee in rekening te brengen. Kort de stukken af volgens de benodigde afmetingen. De reststukken hoef je niet weg te gooien, die kunnen later nog van pas komen om eventueel nog een extra rail te plaatsen. Boor nog extra bevestigingsgaten in de rails met een metaalboor, indien nodig. Teken de boorgaten af op het plafond en monteer de rails zoals boven het keukeneiland, maar dan met het L-koppelstuk op de hoek. Steek uiteindelijk nog de spots op de rails. Nu kan je elke kast mooi uitlichten. Afhankelijk van de functie van de ruimte kan je ook kiezen voor een kamervullende lichtbron. In een badkamer bijvoorbeeld moet je rekening houden met een aantal aandachtspunten. Man 1 (Roger) Een badkamer is een vochtige ruimte. Zorg voor speciale en aangepaste verlichting. Wij hebben gekozen voor deze ronde plafondlamp. Deze zal de gehele badkamer mooi vullen met licht. Man 2 In de badkamer hebben we voor een algemeen plafondarmatuur gekozen dat IP 44 is zodat het echt geschikt is voor de badkamer. Man 2 Werk je in de douche, in de natte ruimte, dan is het iets belangrijker. Zijn we buiten de zone in de veilige zone, dan zijn er meerdere armaturen nodig. Het is ook belangrijk van een goed algemeen licht te hebben in de badkamer zodat je alles goed kan zien. Om dit ronde armatuur te installeren, maak je het open. Ontkoppel de voeding en de kabel met de karabijnhaak. Positioneer de achterzijde van de lamp op het plafond en trek de elektriciteitskabels door het voorziene gat. Teken de boorpunten af. Je kan opnieuw pluggen van 6x30 gebruiken voor de montage. Boor de aangeduide gaten dus met dezelfde betonboor en klopboormachine. Belangrijk, gebruik een witte hamer om pluggen in een wit plafond aan te kloppen. Een donkere hamer kan vlekken maken. Daarna schroef je de achterzijde via de pluggen aan het plafond vast. Sluit de elektriciteitskabels dan nog aan via de steekklemmen in de armatuur. Doe dit met een lange bektang of krombektang, zo kan je nauwkeurig werken. Let wel, in dit geval verbinden we de aardingsdraad niet met het armatuur. De volledige behuizing van de lamp bestaat uit kunststof, en is dus niet geleidend. Daarom is er ook geen aansluiting voor voorzien in de armatuur. Steek in elk geval wel een steekklem op het uiteinde van de aardingsdraad. Koppel de buitenzijde van de lamp weer vast aan de achterzijde via de karabijnhaak en sluit de voeding aan. Kies dan eerst nog de gewenste lichttemperatuur. Via de schakelaar kan je kiezen voor drie standen met elk een bepaalde lichtwarmte. Zo kan je kiezen tussen warm, medium en koud licht. Man 2 Wat je ook vaak ziet in de technische fiches of op de verpakking van verlichting is de kleurtemperatuur. Deze wordt weergegeven in Kelvin. Zo zie je op de armaturen die we vandaag gekozen hebben bijvoorbeeld 2700 Kelvin staan. Dit is een warme lichtbron. Naarmate het getal toeneemt, bijvoorbeeld 4000 Kelvin, wordt de kleurtemperatuur koeler. 6500 Kelvin is bijvoorbeeld de kleur van daglicht op een bewolkte dag. En er is niet alleen lichtwarmte, maar ook lichtsterkte. Man 2 De lumen geeft weer hoe sterk een lamp is. Het is de de lichtsterkte van de lamp. Zodat we altijd weten over elk armatuur hoeveel licht er effectief uit komt. Man 1 (Roger) Met de juiste verlichting kan je je ruimte optimaal benutten. Denk wel even na welke functie of sfeer je wil gaan creëren. Heb je deze aflevering gemist? Surf even naar onze Dobbit-website of abonneer je bij ons magazine. En ik zie je bij een volgende klus. De montage van de verlichting geeft het appartement weer wat extra esthetische meerwaarde. Zo is onze verbouwing bijna een feit, er is licht aan het einde van de tunnel! In de volgende aflevering maken we een eettafel voor in de leefruimte. We willen een tafel die niet al te veel plaats inneemt, maar toch de mogelijkheid biedt om gasten comfortabel te ontvangen… Een uitschuifbare tafel is de oplossing! De basis is hout. Daarmee zetten we de hele constructie op poten.