Uitzonderlijk vervoer over de landsgrens

Een overzicht van de belangrijkste procedures in onze buurlanden

Voor wie dacht dat ons land met zijn drie gewesten complex in elkaar zat, is de grens oversteken nog net iets ingewikkelder. Zodra een transport België verlaat, verandert het speelveld. Elk buurland hanteert namelijk zijn eigen vergunningssystemen, digitale platforms, categorieën en tijdsvensters. Daarom zoomen we hier in op uitzonderlijk vervoer over de landsgrens. We schetsen de grote lijnen van de procedures in Nederland, Frankrijk, Duitsland en Luxemburg.

Nederland

In Nederland wordt bij uitzonderlijk vervoer een duidelijk onderscheid gemaakt tussen incidentele ontheffingen en jaarontheffingen.

• Een incidentele ontheffing is bedoeld voor een eenmalig of projectgebonden transport en wordt aangevraagd voor een concreet vastgelegde route, die door alle betrokken wegbeheerders afzonderlijk wordt beoordeeld. Dit type ontheffing laat ook zeer grote of zware afmetingen toe, maar vergt per transport een aparte aanvraag en kent doorgaans een langere doorlooptijd.
• Een jaarontheffing daarentegen is bedoeld voor regelmatig terugkerend uitzonderlijk vervoer met vergelijkbare voertuigen en ladingen. Ze is meestal één jaar geldig en geldt niet voor één specifieke route, maar voor een vooraf goedgekeurd wegennet, binnen duidelijk afgebakende maximale afmetingen en massa’s. Eenmaal verleend, laat een jaarontheffing toe om zonder bijkomende administratieve stappen meerdere ritten uit te voeren, wat ze vooral interessant maakt voor transporteurs die frequent uitzonderlijk vervoer uitvoeren.

Let op: er gelden specifieke regels voor bepaalde bruggen en viaducten in het havengebied in Rotterdam.

Frankrijk

Het systeem in Frankrijk werkt met drie categorieën (1 tot 3) op basis van afmetingen en massa. Behoort u tot categorie 1, dan hoeft u slechts een eenvoudige verklaring af te leggen en kunt u de route plannen door de officiële kaarten te raadplegen, beter bekend als het 1TE-netwerk.

Categorieën 2 en 3 zijn dan weer wat complexer. U moet toestemming aanvragen aan de hand van een lokale toestemming (APL) of een individuele toestemming.

• Een lokale toestemming wordt afgeleverd door de bevoegde lokale overheid (meestal de prefectuur) en geldt voor transporten die beperkt blijven tot een afgebakend gebied (bijvoorbeeld één departement of aangrenzende departementen met soortgelijke maatregelen) en die geen uitzonderlijke risico’s vormen voor infrastructuur of verkeer.
• Een individuele toestemming daarentegen is vereist wanneer er geen prefectuurlijk bevel tot lokale toestemming (APL) is in het doorkruiste departement. De toestemming kan permanent verleend worden voor een bepaalde periode, of voor een bepaald aantal ritten en een bepaalde periode (max. 3 jaar) op een specifieke route. Bovendien verschilt de aanvraagprocedure van de vertreklocatie van het uitzonderlijk vervoer.

De aanvragen verlopen gecentraliseerd via het digitale platform Mon Transport Exceptionnel, waar transporteurs hun route intekenen en de vergunning elektronisch ontvangen.

Houd daarnaast rekening met andere tijdsvensters in Frankrijk. Het weekendverbod gaat daar in van 12 uur op zaterdag of de dag vóór een feestdag tot 6 uur op maandag of de dag na een feestdag. Een boete voor het niet naleven van dit tijdvenster kost je zo’n 750 euro.

Duitsland

Een vergunningsaanvraag in Duitsland verloopt gecentraliseerd via het digitale platform VEMAGS, waar ook de route, begeleidingsplicht en tijdvensters worden vastgelegd. Het Duitse systeem staat bekend als zeer grondig en strikt, met een sterke focus op infrastructuurbescherming en verkeersveiligheid, maar daardoor ook met een relatief zware administratieve last en langere doorlooptijden voor complexe transporten.

Drie wettelijke bepalingen zijn hier van belang:

• §70 StVZO heeft betrekking op het voertuig (of de combinatie) en laat toe om af te wijken van de standaard maxima afmetingen of massa.
• §29 StVZO regelt vervolgens de toestemming om met een uitzonderlijk transport de openbare weg te gebruiken: zodra lengte, breedte, hoogte of massa de wettelijke grenzen overschrijden, is een rit- en routegebonden vergunning vereist.
• §46 StVZO vormt ten slotte de algemene uitzonderingsbasis binnen het verkeersrecht en wordt gebruikt om specifieke afwijkingen op verkeersregels toe te staan, bijvoorbeeld wanneer vooral de lading en niet het voertuig zelf de norm overschrijdt.

In de praktijk worden deze bepalingen vaak gecombineerd: hoe groter de afwijking van voertuig, lading en route, hoe meer vergunningen nodig zijn en hoe strikter de voorwaarden.

Groothertogdom Luxemburg

Luxemburg werkt met een vrij centraal en administratief eenvoudig vergunningsstelsel. Voor elk transport dat de wettelijke maxima voor afmetingen of massa overschrijdt, is een speciale vergunning voor uitzonderlijk transporten vereist, zowel wanneer de lading uitzonderlijk is als wanneer het voertuig door zijn ontwerp buiten de standaardmaten valt. U kunt een vergunning kosteloos aanvragen via MyGuichet.lu of via naar het e-mailadres autorisations@mmtp.etat.lu.

Met medewerking van Aertssen en Demunster.