Tips en tricks voor het onderhoud van je gevel

Goed geplaatste gevelbekleding beschermt je woning tegen slagregen en vochtproblemen. Toch inspecteer je best jaarlijks eens je gevel op vuil, groene aanslag, barsten of losse voegen. Is er schade, dan dringt een opfrisbeurt zich op. De juiste aanpak hangt af van het materiaal. We delen daarom gerichte tips per soort gevelbekleding.

 

Aandachtspunten volgens materiaal

Stenen gevel onderhouden

Metsel- en voegwerk blijft niet voor eeuwig goed. Controleer daarom jaarlijks eens je stenen gevel. Met een periodieke visuele inspectie kom je al een eind ver om problemen vast te stellen.

Reinigen: groene aanslag en voegwerk

Zie je loszittende voegen, mos of groene aanslag? Dat kan wijzen op poreus metselwerk. Wanneer vocht makkelijker binnendringt, verhoogt het risico op vochtschade. Groene aanslag kan je verwijderen met een hogedrukreiniger op lage druk, bij voorkeur in combinatie met een geschikt gevelreinigingsproduct. Gebruik een standaardlans en vermijd een te krachtige straal, zeker bij beschadigde voegen. Beschadigde voegen laat je best uithakken en opnieuw voegen.

Test bij oudere of zachtere stenen altijd eerst op een onopvallende plaats. Is reinigen onder druk niet geschikt, kies dan voor een aangepast (bij voorkeur biologisch) reinigingsmiddel zonder hogedruk.

Let ook extra op bij beton of betonstenen: een te sterke waterstraal kan het oppervlak beschadigen en het cement of zand uitslijten. Ook een eventuele beschermlaag kan aangetast worden. Een ruwer oppervlak wordt bovendien sneller opnieuw bevuild door algen en mossen.

Barsten en scheuren

Controleer naast aanslag en voegwerk ook op barsten of scheuren. Fijne haarscheurtjes ontstaan vaak door krimp en uitzetting van materialen of door zetting van de woning. Grotere of horizontale scheuren kunnen wijzen op structurele problemen, zoals funderingsverzakking of aanhoudende vochtbelasting. In dat geval schakel je best een vakman in.

Gevel impregneren

Is je gevel in goede staat? Dan kan je die extra beschermen met een hydrofoberende (waterafstotende) behandeling. Zo’n impregneermiddel vermindert de wateropname zonder de dampdoorlaatbaarheid te blokkeren. Daardoor dringen vocht en vuil minder snel in het metselwerk.

Wat met witte aanslag?

Witte plekken op een gemetselde muur zijn meestal het gevolg van uitbloeiing: zoutafzettingen die naar het oppervlak migreren en daar kristalliseren. Dit fenomeen komt vaak voor bij nieuw metselwerk en is meestal tijdelijk.

Een andere oorzaak is uitloging. Dit wordt vaak verward met uitbloeiing, maar is iets anders. Hierbij spoelt regen cement- of kalkbestanddelen uit de voegen, wat een witachtige sluier of strepen veroorzaakt, vaak ter hoogte van verticale voegen.

Beide fenomenen zijn doorgaans esthetisch en niet structureel schadelijk. Hardnekkige aanslag kan verwijderd worden met aangepaste reinigingsproducten. Bij twijfel vraag je advies aan een specialist om beschadiging te vermijden.

Wat met een geschilderde gevel?

Zie je barsten, afbladdering of blazen in de verflaag? Dan is je gevel mogelijk toe aan een nieuwe verfbeurt. Gemiddeld moet een geschilderde gevel om de 5 tot 10 jaar opnieuw behandeld worden, afhankelijk van de kwaliteit van de verf, de voorbereiding van de ondergrond en de weersbelasting. Let wel: blazen in de verf wijzen vaak op vocht in de ondergrond. In dat geval volstaat overschilderen niet en moet eerst de oorzaak van het vocht aangepakt worden.

Twijfel je of herschilderen nodig is? Ga met een vochtig doekje over de verflaag. Komt er veel poeder (krijt) mee af, dan is de verf verouderd en is een nieuwe verflaag aangewezen.

MEER WETEN:
> Hoe werken met een hogedrukreiniger
> Hoe je voegwerk vernieuwen
> Scheuren in je muren: oorzaken en oplossingen
> Hoe je gevel impregneren
> Stenen gevelbekleding: de mogelijkheden
> Witte aanslag op je muur voorkomen en verwijderen
> Hoe onderhoud je je buitenschilderwerk?

Houten gevel onderhouden

Reiniging

Zie je groene aanslag op je houten gevel? Vermijd bij voorkeur een hogedrukreiniger. Een te krachtige waterstraal kan de houtvezels beschadigen en het oppervlak opruwen, waardoor vuil en algen zich sneller opnieuw hechten. Kies liever voor een aangepast (bij voorkeur biologisch) reinigingsproduct dat je verdunt met water en aanbrengt met een borstel of drukspuit.

Groene aanslag is meestal oppervlakkig en tast het hout niet structureel aan, maar langdurige vochtbelasting moet vermeden worden.

Behandeling

Na reiniging kan je het hout opnieuw behandelen met een beits of olie, afhankelijk van de gewenste uitstraling en de houtsoort. Sommige duurzame houtsoorten hoeven technisch niet behandeld te worden, maar een afwerking helpt wel om vergrijzing te vertragen en het onderhoud te beperken.

MEER WETEN:
> Houten gevelbekleding kiezen: de mogelijkheden
> Welke houtsoorten kiezen voor buiten?
> Hoe je hout beschermen

Gevel in pvc onderhouden

Kunststof gevelpanelen zijn onderhoudsvriendelijk. Reinigen met lauw water en een zachte borstel of tuinslang volstaat meestal. Vermijd agressieve oplosmiddelen zoals aceton of terpentijn, want die kunnen het oppervlak aantasten.

Gebruik bij voorkeur geen hogedrukreiniger op hoge druk om krassen of vervorming te voorkomen. Controleer bij onderhoud ook of de panelen nog vrij kunnen uitzetten en of de bevestigingen intact zijn.

MEER WETEN:
> Kunststof gevelbekleding kiezen: de mogelijkheden

 

Gevelleien onderhouden

Gevelleien zijn duurzaam en relatief onderhoudsarm, maar het onderhoud verschilt naargelang het materiaal. Regelmatige visuele controle blijft belangrijk om schade of vervuiling tijdig op te merken.

Natuurleien

Natuurleien zijn van nature waterafstotend en hebben geen beschermende coating nodig. Ze vergen doorgaans weinig onderhoud. Controleer wel jaarlijks op mos- of algengroei (vooral op noordgerichte gevels), gebroken of verschoven leien en bevestigingen die loskomen. Beschadigde leien laat je zo snel mogelijk vervangen, zeker als de gevel veel regen vangt..

Mos kan je voorzichtig verwijderen met een zachte borstel of een aangepast antimosproduct. Vermijd een hogedrukreiniger: die kan de leien loswerken of de bevestiging aantasten.

Vezelcementleien

Vezelcementleien zijn meestal voorzien van een fabriekscoating die kleur en oppervlak beschermt. Reinig bij lichte vervuiling met water en een zachte borstel. Gebruik geen agressieve producten of hoge druk, want die kunnen de coating beschadigen.

Let bij inspectie op afschilfering of beschadiging van de toplaag, scheurtjes of breuk, correcte overlapping en bevestiging. Bij beschadigde leien vervang je best het individuele element om insijpeling te vermijden.

Bitumenleien

Bitumenleien (asfaltleien) zijn lichter en flexibeler, maar doorgaans minder duurzaam dan natuur- of vezelcementleien. Ze kunnen gevoeliger zijn voor veroudering door UV-straling. Controleer op verkleuring of uitdroging, scheurvorming en loskomende of vervormde leien. Ook hier laat je beschadigde leien vervangen.

Reiniging gebeurt best met een zachte borstel. Vermijd solventen en agressieve producten, omdat die het bitumen kunnen aantasten.

MEER WETEN:
> Hoe leien gevelbekleding kiezen?

Sierpleister onderhouden

Een gepleisterde gevel kan na verloop van tijd ook vergrauwen door weersomstandigheden. Er kan ook groene aanslag optreden. Hoe snel dat gebeurt is afhankelijk is van de soort pleister. Een siliconenpleister is beter bestand tegen mossen en algen dan een minerale pleister.

Mineraalpleister

Bij een gevel in minerale pleister vermijd je best een hogedrukreiniger en zure producten. Die kunnen de structuur en het bindmiddel aantasten. Reiniging gebeurt bij voorkeur met een aangepast gevelreinigingsmiddel en een zachte borstel of via stoomreiniging op lage druk. Bij hardnekkige vervuiling kan een specialist zachte straaltechnieken toepassen, aangepast aan de korrelstructuur van de pleister.

Siliconenpleister

Siliconenharspleister is beter bestand tegen vocht en vervuiling. Reiniging kan met water en eventueel een lage druk, maar vermijd te krachtige hogedruk om beschadiging van de structuur te voorkomen. Professionals passen soms stoomreiniging toe in combinatie met een geschikt reinigingsmiddel.

MEER WETEN:
> Alles over gevelpleister

Metalen gevel onderhouden

Gevels in aluminium, zink, koper of roest- en weervast staal zijn doorgaans zeer onderhoudsarm. Vuil en stof kan je eenvoudig verwijderen met water en een mild schoonmaakmiddel. Vermijd agressieve of schurende producten die de beschermlaag kunnen aantasten.

Wat met verkleuring?

Bij zink en koper zal na verloop van tijd een natuurlijke patina ontstaan. Die verkleuring is eigen aan het materiaal en beschermt het metaal tegen verdere corrosie.

Bij zink en koper kan uitloging optreden: metaalionen spoelen mee met regenwater en kunnen op onderliggende materialen lichte verkleuring veroorzaken. Dit is een natuurlijk proces en geen structureel probleem, maar bij het ontwerp wordt hier best rekening mee gehouden.

MEER WETEN:
> Metalen gevelbekleding: de mogelijkheden

 

Andere aandachtspunten

Een gevelinspectie stop niet bij de stenen of de platen.

Vensterbanken en cementplint

Ook vensterbanken en de cementplint zijn vaak aan een opfrisbeurt toe. Neem zeker ook de tijd om deze te ontmossen met een aangepast product indien nodig. Voor je dat doet, scherm eerst en vooral alle metalen, glazen of kunststoffen oppervlakken af. Haal dan met een grove borstel het grootste vuil weg. 

Je kunt het product op de vensterbanken en cementplint aanbrengen met een verfborstel of een rol, net zoals je zou verven – het gaat immers om kleinere oppervlakken. Daarna laat je het intrekken (de tijd die je er laat overgaan verschilt van product tot product), verwijder je het ondertussen losgekomen vuil en reinig je nogmaals met water.

Kitnaden

Een gevelinspectie is ook hét moment bij uitstek om na te kijken of de kitnaden rond je ramen en deuren niet aan vervanging toe zijn. Merk je dat ergens de bestaande kitrand verweerd is? Verwijder die dan met een mesje, eventueel met een aangepaste voegkitverwijderaar en maak de ondergrond proper met een borstel.

Ontvet ook meteen voor een goede hechting van de nieuwe kitrand. Voor naden die waterdicht moeten zijn gebruik je een siliconenkit, die je met een kitpostool aanbrengt. Eens je de naad goed gevuld hebt, strijk je glad met een afwerkspatel of met je vinger, en een detergent of afwerkzeep.

MEER WETEN:
> Welke kit kiezen voor welke toepassing?
> Hoe werken met een kitpistool

Schrijnwerk

Ook het buitenschrijnwerk vraagt jaarlijks onderhoud. Controleer het materiaal, de dichtingen en het hang- en sluitwerk. Aluminium en PVC zijn onderhoudsvriendelijk, maar reinig ze regelmatig en behandel ze jaarlijks met een geschikt conserveringsproduct om veroudering en verkleuring te voorkomen. Werk eventuele krassen of verkleurde lasnaden tijdig bij. Houten schrijnwerk moet periodiek opnieuw geschilderd of gebeitst worden om vocht en houtrot te vermijden.

MEER WETEN:
> Aluminium ramen: keuze en onderhoud
> Houten ramen: keuze en onderhoud
> Pvc ramen: keuze en onderhoud
> Breng je schilderwerken tot een goed einde

Garagepoort

Als je garagepoort er nogal verdoft uitziet door jarenlange blootstelling aan zonlicht, dan kun je die natuurlijk herschilderen, maar voor een poort uit kunststof bestaat er een snellere oplossing. Met een multispray geef je hem algauw zijn oude glans terug. In zo'n spray kunnen zowel een kruipolie als een smeermiddel, reiniger en beschermer verwerkt zitten.

MEER WETEN:
> Hoe je garagepoort kiezen, reinigen en onderhouden
> Alles over smeermiddelen