Hoe kies en onderhoud je een diepvriezer?

Idealiter is de koelkast in je keuken uitgerust met een vriesvak, maar daar krijg je vaak niet alles in dat je wil invriezen. Daarom is het handig om een extra diepvriezer in huis te hebben. Ook deze bestaan in verschillende uitvoeringen. We geven enkele tips om er optimaal gebruik van te kunnen maken.
##video:zdbbe2106U07_NL;center;p100##
Diepvriezer kiezen
Hoe werkt een diepvriezer?
Een diepvriezer werkt volgens hetzelfde principe als een koelkast: een koelmiddel neemt binnenin warmte op en geeft die buiten het toestel weer af. Het verschil zit vooral in de temperatuur. Een diepvriezer stel je normaal in op −18 °C om diepvriesproducten te bewaren.
Net als een koelkast moet een diepvriezer zijn warmte goed kunnen afvoeren. Houd bij een vrijstaande diepvrieskast als praktische richtlijn 5 à 10 cm achteraan en minstens 5 cm bovenaan vrij. Voorzie ook ruimte langs de zijkanten. De precieze afstanden verschillen per model.
Bij een hoge inbouwdiepvriezer zijn doorgaans een luchttoevoer onderaan, een vrije ventilatieruimte achter het toestel en een luchtafvoer bovenaan nodig. Reken voor de openingen onderaan en bovenaan elk op ongeveer 200 cm² vrije doorlaat. Sommige onderbouwmodellen voeren hun warmte via de plint af. Houd de ventilatieopeningen altijd vrij.
Plaats het toestel stabiel en waterpas, uit de zon en niet vlak bij een warmtebron. Wil je het in een garage of schuur zetten? Controleer dan ook de toegelaten omgevingstemperatuur. Veel toestellen vereisen minstens +10 of +16 °C; voor koudere ruimtes bestaan speciaal geschikte modellen.

Welke soorten diepvriezers zijn er?
Diepvrieskast
Een diepvrieskast is eigenlijk hetzelfde als een frigo, maar dan voor vrieswaren: een kast met schappen en/of lades waarin je alles kan stockeren. Het vaakst zijn dit ook toestellen met één deur. Ook hiervan bestaan er tal van inbouwmodellen, waarbij de afwerking van de deur kan worden afgestemd op de ruimte waarin de diepvriezer staat.
Diepvrieskist
De diepvrieskist is de horizontale variant, waar je dus van bovenaf je etenswaren zal insteken. Wie in de Colruyt gaat winkelen, kent ze maar al te goed. Dergelijke diepvriezers zijn handig voor wie grote hoeveelheden moet invriezen.
Opzetdiepvriezer
Heb je weinig vriesruimte nodig, dan kun je kiezen voor een compacte diepvriezer. Een tafelmodel staat op de vloer en is doorgaans ongeveer 85 cm hoog. Daarnaast bestaan kleinere minidiepvriezers die op een stevig meubel kunnen staan. Houd ook bij deze toestellen voldoende ruimte vrij voor ventilatie.
Combinaties met koelkasten
Vriesruimte kan ook deel uitmaken van een koelkast. Bij een eendeurskoelkast gaat het om een intern vriesvak. Een koel-vriescombinatie heeft afzonderlijke deuren, met het vriesgedeelte boven- of onderaan. Bij een klassieke Amerikaanse koelkast staan het koel- en vriesgedeelte naast elkaar.

Het energielabel
Het energielabel deelt diepvriezers in van A (het zuinigst) tot G (het minst zuinig). Bekijk ook het jaarlijkse stroomverbruik in kWh en vergelijk toestellen met een gelijkaardige inhoud. Het label vermeldt daarnaast de vriesinhoud in liter en het geluidsniveau in decibel, met een geluidsklasse van A tot D.
Handige opties
No Frost
Bij oudere modellen zal je om de zoveel maanden al eens je diepvries moeten ontdooien. Dat houdt in dat je de ijslaag, die zich na verloop van tijd vormt door de deur open en dicht te doen, moet verwijderen om het energieverbruik van het toestel niet in het gedrang te brengen – per 2 mm ijs mag je door de band immers rekenen op 10% meer energieverbruik.
Bij recentere modellen moet dat veel minder vaak gebeuren, want die zijn uitgerust met een No Frost-functie, waar de ijslaag een stuk trager wordt gevormd. Bij No Frost-toestellen wordt vocht uit de lucht onttrokken en afgevoerd naar een bakje op de motor, waar het verdampt. De droge lucht wordt vervolgens middels een ventilator terug de diepvriezer ingeblazen.

Let op
Vaak wordt er gezegd dat een No Frost-diepvriezer niet moet worden ontdooid, maar het is toch aangeraden om dat om de twee jaar eens te doen, zo zal je de compressor in het toestel niet overbelasten. Een dergelijke diepvriezer ontdooi je door het toestel een dag lang uitgeschakeld te houden met de deur open.

Temperatuurinstelling
Een diepvriezer stel je doorgaans in op een temperatuur van -18 tot -20 °C. De meeste recente diepvriezers hebben een digitale thermometer die je makkelijk zelf kan instellen. Heeft jouw diepvriezer dat niet? Dan kan je ook een losse thermometer tussen je vrieswaren plaatsen.

Snelvriesfunctie
Veel moderne diepvriezers beschikken tegenwoordig over een snelvriesfunctie. Handig voor wie aan batch cooking doet of gewoon op korte tijd veel moet invriezen. Bij een klassieke diepvriezer duurt het immers even voor alles is ingevroren. Met een snelvriesfunctie, die je een aantal uren (afhankelijk van de diepvriezer) op voorhand activeert, kan je de temperatuur in het toestel tijdelijk doen dalen om nieuwe producten of bereidingen snel in te vriezen.
Energie en onderhoud
Juist vullen
Vries je producten op een correcte manier in. Sluit de producten die in de diepvries moeten hermetisch af in een (tupperware) doos, plastic folie of een diepvrieszakje. Steek nooit warme zaken in de diepvries. Kleine tip in de kantlijn: verse groenten en fruit blancheer je eerst voor je ze invriest, zo kan je de houdbaarheid ervan verlengen.

Deur toe
Wees lief voor je diepvriezer, wil je dat het toestel optimaal blijft werken en niet te veel energie verbruikt. Laat de deur nooit te lang open staan wanneer je iets zoekt – veel recente modellen hebben een ingebouwde sensor en signaleren het wanneer de deur te lang open staat.
Reinigen
Vergeet ook niet om regelmatig eens de rubberen dichtingen rond de deur te kuisen. Een deur die niet meer goed sluit is geen goed nieuws voor een toestel dat constant in werking is. Mogelijks moet je die na verloop van tijd vervangen door nieuwe rubbers.
Verder stof je het toestel, met name vooral de roosters achteraan, regelmatig eens af en maak je de diepvries best ook vanbinnen en vanbuiten een keer per jaar goed schoon met wat lauwwarm water en een afwasmiddel. Er bestaan ook specifieke schoonmaakproducten voor diepvriezers.

Diepvriezer ontdooien
Zit je nog met een oud model? Dan moet die, doorgaans twee keer per jaar, ontdooien. Daarvoor haal je de stekker van de diepvriezer eerst uit het stopcontact en haal je er alles uit. Steek je vrieswaren tijdelijk in koelboxen of koeltassen. Bij een staand model leg je onderaan best een dweil. Sommige modellen zijn ook voorzien van afvoergootje waar je emmer of kom kan onder zetten.
Het ijs in de vriezer laat je vervolgens gewoon smelten, of je kan het losmaken met een houten of kunststof spatel of krabber. Ga niet krabben op aluminium vrieselementen, want dan kan je krassen maken.
Met een haardroger of heteluchtpistool kan je het proces eventueel wat versnellen. Wees uiteraard voorzichtig dat je niets beschadigt. Vergeet ook niet dat water en elektriciteit geen goede combinatie zijn. In de plaats daarvan kan je ook een plantenspuit met heet water gebruiken om het proces te versnellen.
Na het reinigen maak je de diepvriezer droog met een handdoek. Dan kan je het toestel weer inschakelen en goed zijn werk laten doen zonder te veel energie te verspillen. Je wacht best nog tot de vriezer -10 °C heeft bereikt tot je alles er terug in steekt.
