Een dag in het leven van een elektrotechnieker

Ik ben een uh Stijn Maes van elektro service Maes. De hoofdactiviteiten zijn dus uhm, het uhm restaureren uhm van vintage audioapparatuur : de jukebox in hoofdzaak, de platendraaiers, de versterkers, de bandopnemers. En dat zit de laatste 10 à 12 jaar serieus in de lift met alles wat retro is wat terug in opmars komt. De tweede activiteit is dan eigenlijk het uhmmm het herstellen en uhm het onderhoud van huishoudtoestellen en audio-video. Van kinds af aan uh was ik al enorm geïnteresseerd over alles wat bewoog. Alles wat met electronica, alles wat met elektriceit te maken had. Ik speelde liever met de oude radio's die ik kreeg van mensen hier in de buurt. Of dat ik met mijn lego of mijn playmobil speelde. Op latere leeftijd hadden we hier dan een elektricien in de straat die een elektrozaakje had en uh daar heb ik zeer veel van geleerd. Zelf heb ik elektronica gestudeerd, maar natuurlijk de lampentechnieken, dus de voorganger van de transistor, dat hebben we nooit gezien op school natuurlijk, maar we spreken over andere spanningen, andere componenten uit een andere tijdsgeest. Een uhmmm doordeweekse dag ziet er eingenlijk als volgt uit : De school is eigenlijk om 5.00u opstaan, tegen 5.15u naar de fitness tot ongeveer 6.30u daar. Dan thuiskomen en dan eten en me klaarmaken en tegen 7u kwart zit ik op de bureau en doe ik eerst nog wat papieren. Ja dan vertrek ik rond 8.00u normaal gezien op baan voor de herstellingen van de huishoudtoestellen. Hups…. Wel de lichtsensor die uh dus eigenlijk de verlichting stuurt ‘s avonds als er iemand op de oprit rijdt, is defect dus uhhhm ja, die sensor heeft ook zijn leeftijd. Door de... het zonlicht en de regenval kan dat ook defect geraken. Oftewel die filter die ervoor zet. Die uh def… allez die uh defect gaat eigenlijk door de zonnestralen he die geraakt verweerd eigenlijk hé, dus dat is eigenlijk gewoon een klein werkje voor een nieuwe sensor te steken zodat de verlichting weer aan gaat he, ‘s avonds hé... bij het oprijden. Maar natuurlijk… ja, je weet nooit vooraf hoeveel mensen dat er diezelfde dag nog gaan bellen met een noodgeval. Elektriciteit uitgevallen, ‘mijne frigo die blokkeert’. Allee ja, noem maar op. Dus het is wel altijd een beetje stress, dat je nooit vooraf kunnen zeggen van ja mijn week gaat er zo uitzien. Toen ik afgestudeerd ben. Dan heb ik enige tijd als tussenoplossing in een elektrozaak hier in Zulte gewerkt en dan heb ik negen jaar als technisch tekenaar, dus eigenlijk ontwerp ingenieur gewerkt voor een firma in Wielsbeke. Uuuuhmmm maar de job vreugde was ver te zoeken en ik miste de herstellingen van een wasmachientje en droogkastje en een koffietje drinken bij de klant. In 2010 is mijn moeder dan gestorven en dan had ik zoiets van ja, het leven is in principe wel meer dan, dan werken en geld verdienen. Dus ik ga enkel nog doen wat ik eigenlijk het liefst van al doe. Dan heb ik de beslissing genomen een paar jaar later om zelfstandige als service technieker, dus het gene wat ik nu doe. Met dan nog eens er bij de jukboxen, wat altijd een hobby geweest is. Vandaar dat het op vandaag eigenlijk nooit aanvoelt dat ik aan het werk ben. Het was niet de bedoeling om uit te groeien en met personeel te werken. Mij ging het vooral om het doen wat ik graag doe en niet het gevoel te hebben dat ik aan het werk ben. Tot op vandaag lukt dat. Je moet in principe de rijksten van het kerkhof niet zijn. Het is de bedoeling dat je de rijkste bent in ervaring of rijk bent in ervaring en in hetgeen dat je doet. Net voor de middag vindt onze service technieker nog wat tijd om op zijn bureau aan de slag te gaan. Er liggen nog een aantal versterkers op een herstelling te wachten. Dus uhh één van de dingen dat ik sowieso doe, is eigenlijk uhmmm het herbouwen van bepaalde onderdelen van jukeboxen van het elektronisch systeem eigenlijk. Hier hebben ze een printplaatje uit uhm een c-burg Fenix. Dat is een printplaatje die uh wel eigenlijk de volledige motorsturing en het selecteren dé- allez uh controleert. Het probleem met die printplaatjes is gezien de leeftijd gaan de printbanen die erop liggen in koper loskomen. Zo krijg je rare fenomenen, rare storingen, interferenties. Dus op basis daarvan heb ik me bezig gehouden van dat opnieuw te ontwikkelen, dus het volledig uittekenen van het nieuw printje. En dan is dat eigenlijk gewoon een kwestie van plug and play uhhh : het is toekomen bij de klant, de diagnose stellen wetende dat als het dat printje is, is gewoon het gewoon ‘fwiet’ een ander printje erin, connecteren uhmmm eigenlijk terug vertrekken, en weten dat je terug voor jaren goed zit. Natuurlijk, ja, er is daar een hele studie vooraf aan en vraagt dat wel wat tijd om de eerste ontwikkeling eigenlijk uh te maken. Het is voornamelijk voor de betrouwbaarheid van het toestel zelf, dus dat hij correct selecteert. En ook ja, zoals de toetsenborden dan zelf, als je een 1 indrukt dat hij het ook effectief gaat wegschrijven als een één en niet bijvoorbeeld als een nul of als een zeven. Door een foute matrix die onderbroken zit eigenlijk op uh op het originele printplaatje bijvoorbeeld. Ja, nu is het eigenlijk gewoon het assembleren van de print zelf. Dus eigenlijk het eerste is ontworpen. Dus de printplaat is dan ontwikkeld en dan is het gewoon de componenten die er moeten op gesoldeerd worden erop steken. Ja, er is wel een zekere precisie voor nodig. Voor de jukeboxen zelf vind ik het altijd zeer leuk om een toestel op de kop te tikken of dan bij klanten thuis een toestel te zien die enige jaren stilstaat en dat dan toch weer te kunnen laten functioneren. Daarom niet altijd direct ter plaatse. Uhhh als er grote fouten zijn, dan komt het toestel mee. Maar ja, gewoon wetende van kijk dat is hier nu 60, 70 jaar oud en uhm ik ga dat terug kunnen doen spelen en ook als ik raad hoeveel mensen er in de tijd op café hun eerste slow mee gedanst en in hoeveel verschillende cafés dat ; dat fascineert mij gewoon. Op sommige jukeboxen zie je soms dat er bijvoorbeeld iets ingekrast geweest is op het metaal dus eigenlijk op de chroom ehhh, ja, bijvoorbeeld een hartje en dan twee initialen. En dan vraag je je af van zo die mensen nog leven. Maar je kunt dat natuurlijk nooit checken he zoiets. Dus dat is hier een Wurlitzer 2900. Dat is ook een toestel dat al dertig jaar bij de klant stil stond. Dus binnengebracht eigenlijk voor een elektrische en mechanische restauratie en uh de versterker zelf is nu gereviseerd binnen. Hij heeft ook een dag op gestaan en die gaan we er nu terug insteken en kijken wat dat geeft he. Dus uhm, eigenlijk zoals je ziet, de carrousel met de platen staat in één lijn met het selectiesysteem. Dus als we een selectie kiezen, ieder liedje is een pinnetje, dus de A-kant en de B-kant van de plaat. Dus als als er nu iets gekozen wordt : zoals deze of de deze dan is het de bedoeling dat deze arm k-k likt op die moment, vergrendelt de carousel, het zal niet meer zo draaien. Dan steekt de motor de plaat naar omhoog en ondertussen duwt hij deze terug in om aan te geven van de selectie is gespeeld. Het muziekaspect heeft mij altijd wel ook geïnteresseerd omdat van kleins af aan ja legde mijn moeder hier platen op vanuit haar tijd en dan ook in de klassieke muziek. En uhm ja, je groeit daar mee op en je leert dat te appreciëren en dan. Ja zeker. Het bewegend aspect en het volledige analoge systeem van het selecteren mechanische, van de pinnetjes die naar buiten komen, een selectie die er aan hapert. Dat is ja, een Zwitsers uurwerk he , maar dan met muziek. Uh dit is een versterker, uh lampen versterker uit een Wurlitzer Jukebox. Uhm de meeste van de componenten die erop zitten zijn verlopen in waarde. Vooral de condensatoren en de L-coats als er bijvoorbeeld op staat 100K, dan kan dat perfect zijn dat 120K is of zeventig K dus die range is volledig weg. Dus dat heeft een… dat heeft wel een impact op uw, op uw geluid uiteindelijk he ofwel gaan dan de lampen te warm krijgen oftewel gaan ze te koud gestuurd worden waardoor je bijna geen bas hebt. Ze moeten wel correct corresponderen met de schema's. Je hebt geen referenties niet meer en dan is het wel gemakkelijk met een schema. Het is een beetje een zoekwerk, maar uhm dat lukt wel. En dan komen er nieuwe lampen op. Dus eigenlijk de de voorganger van een transistor, dus eigenlijk een push- pull systeem en dan de drivers van de eindtrap, de voorversterker en dan is het een kwestie van een audiosignaal erop te steken en dan te kijken of dat daar eventueel speelt. En dan nog de referentie meting doen van de spanning op de lamp zelf zodat je niet gaat onder sturen of gaan oversturen en dan eventueel een test doen. Als er toch nog eventueel een storing op zit. Dan uitzoeken in welk compartiment van de versterker dat het eigenlijk zit. Zoals je ziet. Het toestel is gezandstraald geweest dus dat dat werd gedaan. Ja eigenlijk voor de corrosie weg te doen, maar ook de printplaat is gezandstraald dus daar niets van. markering niet meer op. Als ook ik, zoals hier zitten er nog twee oude weerstanden in die kleur ringetjes zoals je hier op vindt, die zijn die zijn weg dus je hebt geen referentie of bijna weg. Je hebt geen referentie, niet meer van van wat was het? Je kan het ook niet gaan nameten, want als je het meet, dan is het sowieso verlopen in waarde, dus op die of die voor die manier eigenlijk heb je wel degelijk een schema nodig voor te kunnen. Dus nu is hij aangesloten. De lampen staan altijd voorverwarmd met een gloeispanning van 6,3 volt. En uuuhm ja dan is het gewoon de jukebox die zegt van ‘oké, nu mag het volledig vermogen erdoor. Dus we gaan hem nu starten en dan is het gewoon wachten totdat, totdat de lampen voorverwarmd zijn en dan steken we er nog een audio signaal in, via een lijnuitgang. Dus nu is hij aan het opkomen. Wel, het tofste eigenlijk aan uhm aan de job is eigenlijk dat je van iets die jaren stilstaat en eventueel zelfs vergeten wordt, uhm terug iets kunt maken waarvan de mensen van Wow, die terug glimlach geeft op hun gezicht. Dat wat betreft de jukebox en het audio gebeuren. En als je dan kijkt naar de huishoudtoestellen ja de mensen zijn altijd content, als het kan hersteld worden he,… dat ze terug kunnen wassen of van vakantie komen en onmiddellijk hun wasmachine aanzetten. Normaal gezien, over de middag probeer ik toch te eten. Want je kan ook zeggen van ik eet niet over de middag, maar dat ook niet vol, zeker niet als je van 5.00u wakker bent. Uhhhm, oftewel als ik hier dicht bij huis zit, een volle maaltijd, dat ik tijd neem om te koken. Oftewel dat ik iets eet, zoals nu van brood, maar ik probeer toch altijd wel iets voedzaams erbij te nemen. Zoals iets van groenten, oftewel zelfgemaakte soep. Dus uhm ja, dat is een beetje de routine. En vandaag zijn het nu boterhammen hé. Ja, sowieso moet je uh als zelfstandige, moet je altijd je grenzen bewaken he. Want uhm allez moest ik willen, dan kan ik dag en nacht voor iedereen paraat staan en blijven verder doen met herstelling. Een mens is net zoals uw gsm bij manier van spreken uw gsm ook ‘s avonds in het stopcontact steken om op te laden. En bij de mensen is het ook zo, die moeten ook tijd hebben om terug opgeladen te geraken, want anders uhm kun je dat niet blijven volhouden. Een les dat ik geleerd heb door de jaren heen, doordat ik nu ook al een heel eind bezig ben, is dat je je trouwe klanten die het waarderen dat je gaat bijvoorbeeld een zondagvoormiddag om een digibox terug op te starten, ik noem maar een simpel voorbeeld die dat echt appreciëren, uhmmm van die mensen eigenlijk trouw te zijn. Dat is voor mij nog altijd het belangrijkste, dat de klant eigenlijk tevreden is uhhhm met wat je eigenlijk doet. Nee, ja, Olympia is geen probleem. En waar het probleem juist met de wasmachine. Ja, ja, dat kan de stuurmodule zijn of de kookborstels. En van waar bent u? Oostrozebeke en de straat? … Moest hersteld zijn, ja, ja. Wel, maar kijk, ik ga u vanavond opbellen om dat in de loop van volgende weekend de plannen. Straks rijdt Stijn door naar een klant in Deinze. Maar eerst maakt hij nog een kleine stop in Kruisem. De droogkast van de klant droogt de kleren niet meer… Wel… dan weten we dat hij tijd is om Stijn in te schakelen. Dus bij deze machine is eigenlijk het probleem dat het condenswater die opgepompt wordt naar boven naar het waterreservoir. Het pompje zit verstopt door residu aan uh stof die nog in de kast achterblijft of wasverzachter. En dat pompje moet nu gereinigd worden zodat het water weer kan weg gepompt worden en de machine geen foutcodes niet meer genereert. Het valt nog mee uiteindelijk. Dus dat zijn de sensoren die dus detecteren of dat het waterniveau te hoog of te laag is en als die ook vervuild zijn kunenn ze ook een fout meeting doorgeven uiteindelijk hé. Dan hiermee zuigt hij het water op en pompt hij het naar omhoog. Dus uhm we gaan er een keer in kijken. Daar zit er niets verstopt in. Nu gaan we dat terug dicht doen, en dan gaan we dat een keer testen he. Dus nu om te testen of dat effectief het water naar boven gepompt wordt, plaatsen we de machine in service menu en sturen we manueel de waterpomp aan om te zien of dat water eigenlijk naar boven komt. Dus we weten dat ons pomp werkt en dat hij opnieuw het water naar uh boven uh pompt. Dus dat is in orde. Dus dit was nu uiteindelijk een uh klein werkje, maar uhhh wel noodzakelijk natuurlijk voor de productiviteit van de machine. Ik zie natuurlijk en ik denk dat andere techniekers dat ook wel zien en ook andere elektro zaken dat er nog bij die jonge mensen soms niet meer gedacht wordt van ‘ah dat kan hersteld worden’. Het wordt rap uh vernieuwd. In sommige gevallen is dat ook normaal omdat de prijs het toelaat om het uh snel te vernieuwen. Persoonlijk vind ik zelf, allez, ben ik toch nog altijd iemand die gaat kijken van is het te herstellen, is het niet te herstellen Of ja hé, kan die machine nog een jaar of vier meegaan, je kan dan nog altijd een andere kopen. Als natuurlijk die herstelperiode opweegt tegen vier jaar bij manier van spreken. Uuhm omdat ja, ik vergelijk dat een beetje met een relatie en je ziet dat veel bij mensen dat er ook op relationeel vlak niet meer aan gewerkt wordt. Er is iets poef en de relatie is onmiddellijk gedaan. En soms denk ik dat dat een beetje uit die wegwerpmaatschappij eigenlijk voortvloeit . In andere aspecten in het leven. Zijn ze iets beu hun appartement dat ze huren of hun job, dan gaan ze snel gaan veranderen. En ja, dat vind ik wel dat zich doortrekt in het uh in het elektro verhaal. En soms krijg je de vraag van mensen van ‘ja en zit er daar geen sjoemel software op’ of ‘ja waarom gaan niets meer meer zolang mee’. In bepaalde aspecten en dat zo dat bepaalde toestellen en bepaalde elektronica componenten ook niet zo lang meegaan maar je hebt componentjes van bijvoorbeeld van 50 cent en dan datzelfde component van een duurzamer merk met x aantal meer levens uren van bijvoorbeeld één en half of € 2 € 3. Bij goedkopere toestel gaan ze de goedkopere componenten gebruiken, wat dat dan uiteindelijk ook nadelig is voor de consument omdat het iets rapper gaat breken bij duurzamere toestellen en gaan dat dan de duurzamere componenten zijn. Ja, voor de job uit te oefenen op op mijn vlak dan. En ik denk ook over andere service techniekers ook wel en zo kan spreken : is voornamelijk stressbestendig zijn bij de klant thuis, want mensen die echt staan te kijken van wat ga je nu doen en dit en je bent dat vergeten in te steken. En je hebt andere mensen die je carte blanche geven en ondertussen een kopje koffie aan het drinken zijn of of naar tv aan het kijken zijn. Dus dat moet je zeker : stressbestendig. Niet de nine to five mentaliteit hebben. Want als je bijvoorbeeld bij klanten zit met een probleem en plotseling loopt het uit, he. Dan moet je de andere klanten gaan opbellen, om te zeggen, ‘ik ga later zijn’. Maar je kan ook niet zeggen bij die klant. Van ‘Ja ik ben weg en ik ga misschien morgen een keer terugkomen om uw probleem op te lossen’. Nee, je lost het op te... of je kijkt voor een oplossing ter plaatse. En voornamelijk ook sociaal zijn he, want soms ben je ook wel een beetje het luisterend oor bij mensen die dan hun problemen beginnen te vertalen omdat er een zekere anonimiteit toch nog altijd is. En dat praat gemakkelijker bij sommige mensen. De volgende stop op de planning is Deinze. De mensen hier hebben problemen met hun wasmachine die lekt. Hier de deurrubber is defect. Er is een scheur in de machine loopt uit he daardoor. Er zit een groot verschil in soms van merken. De manier van open doen, de manier van weer samen steken allez, van samen steken. Ja een deurrubber op zich, is bijna, allez is eignelijk, bij alle machine zit er een deurrubber op, maar uhm zoals bij Bosch en bij Siemens is dat heel gemakklijk om dat front af te doen, maar je hebt dan andere merken waar het iets, ja omslachtiger is. Binnen de verschillende merken van huishoudtoestellen is het natuurlijk belangrijk dat je jezelf bijgeschoold en dat je mee bent met de nieuwe producten. Je hebt ook van de merken zelf toegang tot hun portaal met de service manuals, de tips en tricks van technieker delen bijvoorbeeld als je ziet van dat probleem heeft zich nu al bij vier wasmachines voorgedaan, dus dan maken ze daar bijvoorbeeld een reparatie kit voor of zoiets. Uuhm maar daar moet je echt wel in mee zijn want niet iedere wasmachine is hetzelfde. Hetzelfde als in een servicemenu gaat, ja bij de ene machine moet je een sequentie doen van knoppen Bij de andere machine moet je een sequentie doen van iets anders dan bij Miele heb je bijvoorbeeld een computer nodig om uit te lezen. Uhm allee ja, het is bij allemaal anders. Ik ben wel soms euh, trots op mezelf. Allez, ik zeg dat niet rap… Als ik mijn naam zie passeren op Facebook. Voor iemand die een vraag stelt ‘wie kan er hier in de streek komen voor een herstelling’ en zo ja, en dan zijn er vier of vijf mensen of zelfs meer uw naam zeggen. En dan er bij zeggen van ‘Ja hij is top en dit en dat’. Er zijn zelf mensen die zeggen ‘ het is een tovenaar’ hahahahh… dat vind ik toch wel eens leuk om te horen. Maar dat mag je dan natuurlijk niet naar je kop laten stijgen he zoiets. Want ja… dan ben je terug verkeerd bezig hé. Ik zie mezelf nog niet allez... als de gezondheid dat toelaat, binnen x aantal jaar stoppen of binnen een jaar of tien en twintig. Ik denk eerder dat, uh we hadden hier ook zo’n types in Machelen, uuuh dat ik eerder de elektricien ga zijn die nog aan tachtig jaar he, met zijn camiontje rondrijdt zo'n blauwe overaltje aan, niet meer voor het geld, maar voor ja, het sociaal contact eigenlijk, voor een dreupeltje en een koffietje. Dat aspect, zo… zo zie ik me wel als beeld als ik mezelf oud zie worden. We laten Stijn nog wat verder werken aan de printplaatjes en het opmaken van facturen. Wil je ons ook tonen hoe het is om in jouw schoenen te staan, en neem jij ons graag mee op sleeptouw tijdens een werkdag? Stuur ons dan een mail naar .vakman@dobbit.be