Nieuwe techniek om PFAS te immobiliseren
Perspectief voor zwaar vervuilde of moeilijk bereikbare gronden
Een nieuwe techniek zorgt dat PFAS in vervuilde grond geïmmobiliseerd wordt. De techniek kan bovenal een meerwaarde zijn voor PFAS-hotspots in de buurt van grondwaterbronnen.
Demonstratieproject
PFAS vormen een ernstig probleem bij terreinen waar verontreinigde bodem niet kan worden afgegraven, waar de concentraties zeer hoog zijn of waar klassieke sanering niet haalbaar is. Die gronden blijven een bron van PFAS-verspreiding, onder andere naar ons grondwater. Een consortium Vlaamse partners onder leiding van Jan De Nul boekt veelbelovende resultaten met een demonstratieproject dat de verspreiding van PFAS tegenhoudt.
In de haven van Antwerpen test Jan De Nul een nieuwe techniek om PFAS ter plekke te immobiliseren. Op een voormalig oefenterrein van de brandweer in de Port of Antwerp-Bruges werkt het consortium aan de immobilisatie van hardnekkige chemicaliën in een zone met hoge concentraties.
Additief bindt PFAS in bodem
In zijn laboratorium in Hulsdonk ontwikkelde Jan De Nul een additief dat PFAS vasthoudt in de bodem, waardoor de chemicaliën zich niet verder verspreiden. Met de expertise van dochteronderneming en funderingsspecialist Soetaert mengen ze het additief via gespecialiseerde technieken homogeen met de grond. Of ze injecteren het additief in de bodem, in geval de grond moeilijk bereikbaar is of niet omgewoeld kan worden, bijvoorbeeld onder infrastructuur of op grotere diepte.
Studiedienst Antea Group volgt in dit project de effectiviteit van de immobilisatie op. De resultaten zijn alvast veelbelovend.
Emma Vanderveken, Ingenieur bij de divisie Planet Redevelopment van Jan De Nul: “We merken dat 98% van de PFAS na inmengen van het additief immobiel blijft. Onze duurzaamheidstesten in het labo onderwierpen de immobilisatie aan extreme omstandigheden zoals overstromingen, hitte en vrieskou. Deze toonden aan dat een correcte immobilisatie meerdere decennia effectief blijft. Op het terrein hebben we de effectiviteit op lange termijn natuurlijk nog niet kunnen testen. Maar we weten zeker dat deze techniek veel potentieel biedt en blijven de evolutie op het terrein verder opvolgen.”
Meerwaarde bij grondwaterbronnen
Deze techniek zou een oplossing bieden voor terreinen die zwaar vervuild zijn, niet zomaar afgegraven kunnen worden of ongeschikte geotechnische eigenschappen hebben. Denk respectievelijk aan (voormalige) stortlocaties, verontreinigde grond onder infrastructuur of fijne zandgronden. Daar is de klassieke soil-washingtechniek, waarbij verontreinigde grond gespoeld wordt met water of chemische oplossingen, technisch en/of economisch niet haalbaar.
Emma Vanderveken: “We vermoeden dat deze techniek bovenal een meerwaarde kan zijn voor PFAS-hotspots in de buurt van grondwaterbronnen. Zo komt de PFAS op z’n minst op die plekken niet meer in ons drinkwater terecht. Gecombineerd met stabiliteitswerken kan de techniek er ook voor zorgen dat we vervuilde terreinen heel snel terug bouwklaar kunnen maken.”
Dit PIGGS-project (PFAS-Immobilisatie voor Grond- en Grondwatersanering en Screening) is goedgekeurd binnen de CIST‑2024‑I oproep en wordt financieel ondersteund door de Vlaamse overheid, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) en het Kenniscentrum Innovatieve Saneringstechnieken (KIS). Het is een samenwerking tussen Jan De Nul, UGent, Antea Group, Port of Antwerp-Bruges en Soetaert.
