BIPV vraagt geïntegreerde samenwerking tussen dakdekker en elektricien

Techlink pleit voor duidelijke afspraken 

Building Integrated Photovoltaics (BIPV) bestaat al een tijdje en biedt interessante mogelijkheden voor gebouwen waar klassieke zonnepanelen niet altijd volstaan. Denk daarbij aan gebouwen met een hoog elektriciteitsverbruik en een relatief beperkt dakoppervlak. BIPV laat zich integreren in het dak, maar evengoed in de gevel. Dat maakt dat de elektriciteitsproductie exponentieel kan worden vergroot. En ook esthetisch biedt BIPV een meerwaarde. Maar, waar de klassieke PV-panelen het domein zijn van de installateur van zonnepanelen of de elektricien, komen bij BIPV verschillende vakdisciplines samen. We vroegen aan de beroepsfederatie Techlink hoe zij de technische en juridische rolverdeling ziet, nu dakwerken en elektrische installatie in het BIPV-verhaal met elkaar verweven zijn.

Philip Viane - 26 februari 2026

Een markt in volle ontwikkeling

Het aantal BIPV-panelen op Belgische daken en aan gevels is vandaag nog beperkt. Het nieuwe karakter brengt een zekere mate van complexiteit met zich mee en het gebrek aan standaardisering speelt daarbij een rol.

Bij BIPV zijn de zonnecellen geïntegreerd in het dakelement of de gevel. Hierdoor wordt de PV-installatie een onderdeel van de bouwschil. De dakdekker staat in voor het dak, de elektro-PV-installateur voor de aansluiting. Dat lijkt het meest logisch, maar het is net iets ingewikkelder dan dat. Omdat de oplossingen zeer divers zijn en beide vakdisciplines hier samenkomen, is een goede afstemming belangrijk. Nu BIPV verder evolueert, groeit ook de behoefte aan duidelijke afspraken tussen de betrokken vakdisciplines.

Drie aandachtspunten voor een kwalitatieve BIPV-installatie

Waterdichtheid 

Het waterdicht maken van een dak is en blijft de taak van een professionele dakdekker, niet van de elektro-installateur. Dat is evident. Techlink benadrukt dat er niet alleen rekening moet worden gehouden met de reguliere regenwaterafvoer, maar dat men ook voldoende aandacht moet besteden aan secundaire waterbronnen zoals stuifsneeuw, condensatie en opspattend water. 

Luchtdichtheid 

Omdat BIPV deel uitmaakt van de gebouwschil, kan een fout nefast zijn voor de luchtdichtheid en voor de energieprestaties van het gebouw. Het is met andere woorden belangrijk dat elk materiaal zorgvuldig wordt gekozen. Kies voor performante materialen en accessoires, zoals een zwanenhals of dak-kabeldoorvoer voor de elektrische kabels, die specifiek voor deze toepassing zijn bedoeld.

Branddichtheid 

Een ander belangrijk aandachtspunt bij de integratie van BIPV in dak of gevel is de brandtechnische opbouw van het gebouw en eventuele compartimentering. Dit is eigenlijk een gedeelde verantwoordelijkheid, want zowel de dakdekker als de PV-installateur moeten er bij de installatie en aansluiting over waken dat bestaande brandscheidingen niet worden doorbroken of overbrugd.

Gebouwschil versus elektrisch aspect

In de praktijk is het vaak eenvoudiger wanneer de dakdekker instaat voor de voorbereidende werken, zoals het plaatsen van de bevestigingshaken en het voorzien van de dakdoorvoeren. Bij leien daken is dat zeker aan te raden. De uitvoering vraagt de nodige vakkennis en brengt zowel technisch als esthetisch extra uitdagingen met zich mee. Er is niets zo jammer als een pas afgewerkt leien dak enkele weken later opnieuw te moeten openleggen voor de installatie van PV-panelen.

Alles wat de bouwschil aangaat, is in principe het domein van de dakdekker. Techlink verstaat daaronder:

• de voorbereiding en aanpassingen aan het dak;
• het correct herstellen of terugplaatsen van de dakbedekking;
• de waterdichte uitvoering van dakdoorvoeren.

Alles wat betrekking heeft op het elektrische aspect valt onder het domein van de elektro-PV-installateur. Denk daarbij aan:

• de elektrische verbinding van de zonnepanelen;
• bekabeling;
• omvormers;
• batterijsystemen;
• EMS (Energy Management System) en andere elektrische componenten.

Techlink wijst erop dat een goede samenwerking belangrijk is. Volgens de beroepsfederatie werken veel van haar leden graag samen met installateurs uit de buurt die ze al kennen. Ze zijn vertrouwd met elkaars werkwijze, waardoor de afstemming en de communicatie op de werf een stuk vlotter verlopen.

Goede afspraken maken goede vrienden

Contractuele afspraken brengen duidelijkheid

Het juridisch advies luidt: “Baken de verantwoordelijkheden vooraf contractueel af.” Om duidelijke grenzen te stellen, is het voor de beroepsfederatie van cruciaal belang om vooraf afspraken te maken over wie welk onderdeel uitvoert en hoe de verschillende bouwdelen afgewerkt moeten worden. Beschrijf wie het dak plaatst of aanpast, spreek af wie de BIPV-panelen installeert en welke bouwprofessional welke werkzaamheden uitvoert.

Het ligt voor de hand om de verantwoordelijkheid voor de waterdichtheid van het dak bij de dakdekker te leggen, terwijl de elektro-installateur instaat voor de correcte en veilige werking van de elektrische installatie en de bijhorende keuring.

Duidelijke afspraken op het raakvlak

De contractuele afspraken zijn een must omdat vandaag heel wat elektro-installateurs ook beperkte dakwerken uitvoeren. Een sluitend contract maakt duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. Toch moet elke partij zich ervan bewust zijn dat contractuele afspraken geen vrijgeleide zijn om zich aan wettelijke verantwoordelijkheden te onttrekken. Want indien de werken niet volgens de regels van de kunst worden uitgevoerd, blijft de wettelijke tienjarige aansprakelijkheid van toepassing. Geen enkele betrokken partij kan zich daaraan onttrekken.

Offerte en communicatie minstens even belangrijk

Wat in het contract staat, moet ook gecommuniceerd worden. Dit gebeurt bij voorkeur zowel schriftelijk via de offerte als in alle verdere communicatie met elke betrokken partij. Uit die communicatie moet blijken: 

• welke werkzaamheden worden uitgevoerd;
• welke partij instaat voor welke taak;
• welke randvoorwaarden vereist zijn;
• welke risico’s of beperkingen aan de klant werden meegedeeld.

Transparante communicatie smoort elke discussie in de kiem. Als u kunt aantonen dat de opdrachtgever vanaf het begin correct werd geïnformeerd en akkoord is gegaan met de gemaakte afspraken en verantwoordelijkheden, dan hebben zowel de dakdekker als de elektro-installateur een stevige stok achter de deur.

Let op met de informatie- en waarschuwingsplicht

Let op, zowel de elektro-installateur als de dakdekker hebben een informatie- en waarschuwingsplicht. Niemand kan zich met andere woorden verstoppen achter een beperkte contractuele opdracht, zeker wanneer een van de aannemers tijdens de uitvoering een duidelijk probleem vaststelt dat gevolgen zou kunnen hebben voor de woning en de werken. 

Tijdens de offertefase is het voor de installateur niet altijd mogelijk om elk aspect te zien dat een invloed zou kunnen hebben op de werken. Denk aan de toestand van het onderdak of de staat van de onderliggende houten constructie. Breng de opdrachtgever telkens op de hoogte als u bepaalde vaststellingen doet. Documenteer uw bevindingen zorgvuldig, neem foto’s en stuur die samen met uw vaststellingen in één of meer berichten door.

Vingerwijzen heeft geen enkele zin

Men gaat er logischerwijs van uit dat waterdichtheid een zaak is van de dakdekker en dat alles wat elektriciteit betreft bij de elektro-PV-installateur ligt. Techlink waarschuwt: “Ga er niet zomaar van uit dat waterinsijpeling een direct gevolg is van de handelingen van de dakdekker. Treedt er schade op, dan moet nog altijd onderzocht worden wat de werkelijke oorzaak is.”

De vragen die hierbij moeten worden beantwoord:

• Werd het systeem correct geplaatst?
• Werden de installatievoorschriften gevolgd?
• Werd een fout gemaakt bij de dakwerken?
• Werd de elektrische installatie correct aangesloten?
• Is er sprake van onvoldoende onderhoud?
• Gaat het om normale slijtage?
• Is er sprake van een productfout?

Afhankelijk van de antwoorden op bovenstaande vragen wordt duidelijk wie effectief de fout heeft begaan.

Verzekering

Een contract is een must, maar de verzekeringssituatie is minstens even belangrijk. Los van de contractuele fouten en buitencontractuele schade, is het essentieel dat de concrete dekking in de verzekeringspolis van de betrokken onderneming(en) wordt nagegaan. Wilt u hulp bij het correct structureren van contractuele afspraken? Neem contact op met Techlink of Embuild. Zij bieden modellen aan die u hierbij kunnen helpen.

Oorzakelijk verband

Techlink keek verschillende Nederlandse dossiers in en constateerde dat men voorzichtig moet zijn met algemene uitspraken over aansprakelijkheid.

In één zaak werd een PV-installateur verantwoordelijk gehouden nadat bij de montage bleek dat er door de metalen dakbedekking was geschroefd, met lekkages tot gevolg. Er werd geoordeeld dat de PV-installateur als deskundige had moeten weten dat de bestaande dakdekking niet geschikt was voor de gehanteerde montagemethode.

In een tweede rechtszaak trok de opdrachtgever aan het kortste eind, omdat hij onvoldoende kon aantonen dat de beschadigde dakpannen en de daaropvolgende lekkage door de PV-installateur waren veroorzaakt. De rechter was van oordeel dat andere mogelijke oorzaken, zoals ouderdom van de dakpannen, stormschade of andere werkzaamheden niet volledig konden worden uitgesloten. De vordering tegen de installateur werd daarom afgewezen.

In een laatste dossier werd een vergelijkbaar vonnis gewezen. Hoewel perforaties bij de installatie waren vastgesteld, bleek er ook een bestaande gebrekkige hemelwaterafvoer aanwezig te zijn. Zonder duidelijk oorzakelijk verband kon de aansprakelijkheid niet automatisch worden toegewezen aan de persoon die de zonnepanelen of zonnecollectoren plaatste.

Deze dossiers en uitspraken geven een inkijk in hoe rechters kunnen oordelen, maar belangrijk is dat we het Belgische recht niet zomaar op één lijn mogen zetten met wat er over de grens bij onze noorderburen gebeurt.

Een voorbeeld uit de praktijk
Bij een residentiële klant wordt een nieuwe BIPV-techniek toegepast op een bestaand dak. Het gaat om keramische panelen die naadloos in het bestaande dak worden geïntegreerd en dus niet bovenop de dakpannen komen te liggen. Bij de aanvang van de werken wordt vastgesteld dat de panlatten niet in optimale staat verkeren. De installateur adviseert daarom om deze integraal te vernieuwen. Vanwege van de meerkosten gaat de opdrachtgever hier niet mee akkoord. Daarop worden de panelen toch geplaatst en worden alleen de meest beschadigde panlatten vervangen.

Nadien klaagt de opdrachtgever over vochtproblemen op meerdere plaatsen. De standpunten van beide partijen lopen uiteen. De opdrachtgever stelt vóór de werken geen vochtproblemen te hebben gehad en onvoldoende geïnformeerd te zijn over de mogelijke gevolgen van het niet volledig vervangen van de panlatten. De installateur stelt daarentegen dat de vochtproblemen reeds aanwezig waren en bovendien voorkomen op plaatsen waar geen panelen werden geplaatst.

Daarnaast rijzen bijkomende technische vragen, onder meer over mogelijke condensvorming doordat de geïntegreerde panelen de ventilatie onder de dakbedekking kunnen beïnvloeden.

De procedure bevindt zich momenteel nog in de bemiddelingsfase. Er zijn dus nog geen definitieve conclusies over de technische oorzaak of de eventuele aansprakelijkheid van de betrokken partijen. De casus illustreert wel hoe snel een technisch meningsverschil kan uitgroeien tot een langdurige discussie, zeker wanneer vooraf niet duidelijk is vastgelegd welke gebreken werden vastgesteld, welke risico’s werden toegelicht en welke keuzes uiteindelijk door de opdrachtgever werden gemaakt.

   

Toekomst BIPV

Verdere standaardisering en schaalvergroting kunnen BIPV de komende jaren toegankelijker maken. Een goede afstemming tussen de bouw- en installatiewereld vormt daarbij een belangrijke sleutel.