Waarop moet je letten bij de keuze van een terrasoverkapping?

Een terrasoverkapping zorgt voor schaduw op warme dagen, beschutting bij regen en een gezellige plek om samen te komen. Voor je beslist, hou je best rekening met verschillende praktische en esthetische factoren. We gidsen je door de belangrijkste aandachtspunten.

 

De structuur

Vrijstaand of aangebouwd?

Afhankelijk van hoe je terras ligt ten opzichte van je (tuin)huis, kan je een overkapping vrijstaand bouwen of kan je er een aanbouwen tegen de gevel. Als je een overkapping wil aanbouwen tegen de woning, moet je vrijwel altijd een omgevingsvergunning aanvragen. Als je een terras dat verder van huis ligt van een vrijstaande overkapping wil voorzien, kan het zijn dat je wordt vrijgesteld. Daar lees je hier meer over.

Soorten overkappingen

De klassieke terrasoverkapping

Een gewone terrasoverkapping is een permanente vaste constructie die meestal tegen de gevel wordt geplaatst en bestaat uit staanders met een licht hellend dak in glas of polycarbonaat. Het vormt een duurzame en stabiele uitbreiding van de woning en biedt het hele jaar door bescherming tegen regen en zon. Ze kan bovendien worden uitgebreid met zijwanden of schuifpanelen voor extra comfort. Zo kan je van een overkapping een echte veranda maken.

Zonneluifel

Een zonneluifel is een uitschuifbaar doek dat dient als zonnescherm. Dit systeem wordt in een cassette bevestigd aan de gevel. Je rolt ze uit - met een draaihendel of elektrisch bediend - wanneer je schaduw wenst en rolt ze weer in bij slecht weer. Ze is vooral bedoeld als zonwering en minder als bescherming tegen regen of wind. Daardoor is dit een flexibele en subtielere oplossing, maar minder geschikt als volwaardige buitenruimte.

Pergola

Een pergola is een open constructie met staanders en dwarsbalken, traditioneel zonder vast dak. Oorspronkelijk werd een pergola gebruikt als steun voor klimplanten, wat zorgt voor een natuurlijke schaduw. Een overkapping kan je het dus op zich niet echt zoeken, maar met de juiste beplanting kan je er wel een gezellige, beschutte zitruimte onder maken.

Moderne pergola’s kunnen ook uitgerust zijn met een doek, lamellen of glazen dak. Het verschil met een klassieke terrasoverkapping zit in de openheid en het lichtere karakter: een pergola oogt luchtiger en kan zowel vrijstaand als aangebouwd geplaatst worden. Ze biedt minder gesloten bescherming, tenzij ze verder wordt afgewerkt.

Prieel en paviljoen

Een prieel is een vrijstaande, vaak ronde of zeshoekige tuinconstructie met een gesloten dak en open zijkanten. Het staat los van de woning en vormt een decoratief element in de tuin. In tegenstelling tot een aangebouwde terrasoverkapping creëert een prieeltje een aparte plek om te ontspannen, los van het huis. Het heeft vaak een romantische of landelijke uitstraling en wordt eerder gekozen omwille van sfeer dan om functionele uitbreiding van de leefruimte.

Een paviljoen lijkt op een prieel, maar is meestal groter en eenvoudiger van vorm (vaak vierkant of rechthoekig). Het kan tijdelijk (bijvoorbeeld met doek) of permanent uitgevoerd zijn in hout of metaal. 

 

Materiaal

Een overkapping wordt vaak in hout, pvc of aluminium uitgevoerd.

Aluminium

De basisstructuur van een moderne terrasoverkapping bestaat doorgaans uit een frame van aluminium profielen. Die profielen worden zo ontworpen dat ze niet alleen de constructie dragen, maar ook de afwatering integreren. Regenwater wordt via ingebouwde goten en afvoerkanalen discreet naar beneden geleid, zonder zichtbare buizen of storende elementen.

Aluminium is een populair materiaal voor buitentoepassingen omdat het licht en tegelijk sterk is. Daardoor zijn grotere overspanningen mogelijk zonder zware tussenconstructies, wat zorgt voor een open en ruimtelijk effect. Aluminium is bovendien roestvrij en onderhoudsarm. 

Voor een lange levensduur wordt meestal gekozen voor geanodiseerd of gepoedercoat aluminium. Beide afwerkingen beschermen het metaal tegen corrosie en slijtage.

• Bij anodisatie wordt via een elektrochemisch proces een harde beschermlaag in het aluminium zelf gevormd, wat zorgt voor een zeer duurzame, natuurlijke matte of metaalachtige uitstraling.
• Bij poedercoating wordt een gekleurd poeder elektrostatisch op het aluminium aangebracht en daarna verhit, zodat het versmelt tot een harde laklaag. Dit is verkrijgbaar in vrijwel elke kleur en afwerking (mat, glanzend, structuur).

Hout

Hout is een populaire keuze voor een terrasoverkapping of pergola omwille van zijn warme, natuurlijke uitstraling. Het materiaal past zowel bij landelijke als moderne woningen. Daarnaast is hout relatief eenvoudig te bewerken en aan te passen aan maatwerk. Het is stevig genoeg voor dragende constructies, op voorwaarde dat de juiste houtsoort wordt gekozen en correct wordt geplaatst.

Voor buitentoepassingen wordt vaak gewerkt met duurzame houtsoorten zoals eik, douglas, lariks of tropisch hardhout (zoals padouk of afzelia). Ook geïmpregneerd grenen komt geregeld voor als budgetvriendelijk alternatief.

Harde houtsoorten zijn van nature beter bestand tegen vocht en schimmels. Zachte houtsoorten vragen doorgaans een behandeling tegen insecten en rot. Wie de originele kleur wil behouden, zal het hout bovendien periodiek moeten oliën of beitsen; zonder behandeling vergrijst het na verloop van tijd op natuurlijke wijze onder invloed van zon en regen.

Pvc

Pvc wordt doorgaans minder vaak gebruikt voor terrasoverkappingen. Grote overspanningen zonder veel steunpalen zijn immers minder vanzelfsprekend dan bij hout en aluminium. In bepaalde toepassingen kan het wel een betaalbaar en onderhoudsvriendelijk alternatief zijn. Het materiaal is licht, vochtbestendig en rot niet, waardoor het geschikt is voor buitentoepassingen. 

 

De dakbedekking

Polycarbonaat

De meest voor de hand liggende optie is polycarbonaatplaten. Deze bestaan in zowel opaque als heldere uitvoering. Beide bieden bescherming tegen regen, maar de laatste is volledig doorschijnend en zorgt zo voor een optimale lichtinval. Meestal zijn dergelijke platen uitgerust met een uv-filterende folie of beweegbare doekzonwering.

Je kan kiezen voor platen in een platte uitvoering, die onder een lichte helling geplaatst worden. Daarnaast kan je een terrasoverkapping ook uitrusten met een gebogen dak in massief polycarbonaat.

Glasplaten

Glasplaten geven een strakke, duurzame en krasbestendige afwerking met blijvend heldere lichtinval. Toch wordt niet altijd voor glas gekozen, omdat het zwaarder en duurder is dan polycarbonaat en dus een stevigere draagstructuur en professionele plaatsing vereist.

Dakplaten

Een overkapping kan je natuurlijk ook bedekken met een gewone dakbedekking van golf- of andere dakplaten. Dan ben je er zeker van dat je zowel beschermd bent tegen de zon als tegen de regen. Maar met de regen en de zon houd je ook het licht tegen natuurlijk.

Lamellen

Bij een lamellenoverkapping bestaat het dak uit kantelbare lamellen. Hiermee regel je zelf de hoeveelheid zonlicht, ventilatie en beschutting tegen regen. Dat gebeurt meestal met een afstandsbediening. In gesloten stand is het dak waterdicht, in open stand geniet je van zon en frisse lucht. Dit type combineert de flexibiliteit van een zonneluifel met de stevigheid van een vaste overkapping.

De afwatering kan per lamel gebeuren, waardoor het water tijdens de draaibeweging naar zijdelings geïntegreerde gootprofielen wordt afgevoerd en je dus niet op een douche getrakteerd wordt wanneer je die opnieuw opent na een regenbui.

Beplanting

Voor een pergola wordt vaker beroep gedaan op beplanting. Je kiest voor een klimplant zoals kiwi, kamperfoelie, een druivelaar, een wingerd of klimop.

Het bladerdek filtert het zonlicht op een aangename manier en zorgt voor verkoeling op warme dagen. Afhankelijk van de gekozen plant geniet je ook van bloemen of vruchten. Houd er wel rekening mee dat dit wat meer onderhoud vraagt: snoeien, geleiden en eventueel opbinden zijn nodig om de groei onder controle te houden en de constructie gezond te laten overgroeien.

Zonwerend doek

Een overkapping kan je verder nog uitbreiden met een zonwerend doek. Meestal plaats je een zonwerend doek onder de dakbedekking: het blijft schoner, gaat langer mee en is beter beschermd tegen wind en regen. Bovenop kan ook, dat zal de hitte immers beter tegenhouden, maar het slijt ook sneller. Als volledige dakbedekking wordt doek soms gebruikt (schaduwdoek), maar dat is minder waterdicht en vooral geschikt voor seizoensgebruik.

Tip
Vergeet bij een vaste dakconstructie geen dakgoten te voorzien.