RenovatieCoach ontzorgt zowel bouwheer als aannemer
“Vertrouwen: meer dan ooit een issue in keuze voor begeleiding”
Van alle woningen in België moet in de komende 25 jaar meer dan 90% worden gerenoveerd om aan de energienormen van 2050 te voldoen. Een huzarenstuk dat door Embuild omschreven wordt als de ‘grootste bouwopgave sinds WO II’. We gingen langs bij Caroline Lemaitre en Filip Decruynaere, een koppel uit Kortrijk dat zich voor de renovatie van hun woning volledig liet ontzorgen door RenovatieCoach Ruben Biesbrouck (Leiedal) en hoofdaannemer Vincent Bostyn.
Een laatste grondige verbouwing
Grondig renoveren of verhuizen?
Caroline Lemaitre en Filip Decruynaere wonen al sinds eind jaren tachtig in hun pand in Kortrijk-Oost. Een kleine twintig jaar geleden liet het koppel het huis al eens stevig onder handen nemen. In de loop der jaren kwamen daar af en toe nog wat kleinere renovatiewerken bij. Op een gegeven moment rijst bij het koppel de vraag of ze er willen blijven wonen en er hun oude dag willen doorbrengen of ...
Gemoedsrust voor de komende dertig jaar
Filip: “We zijn allebei begin zestig. Op die leeftijd denk je al eens na over de toekomst. Neem je nog een risico door een nieuw huis te kopen, of laat je je huidige woning een laatste grondige metamorfose ondergaan?” “We kozen voor de laatste optie”, vult Caroline aan.
Een ellenlange verlanglijst had het koppel niet. Ze wilden vooral een woning die toekomstbestendig en duurzaam is. “Het idee was: als we toch gaan verbouwen, laten we het dan meteen goed doen, zodat we ons de komende 25 tot 30 jaar geen zorgen hoeven te maken.”
Het koppel besloot uiteindelijk om het gelijkvloers van hun bestaande woning volledig te laten renoveren. De valse muren, de keuken en de tussenmuur werden verwijderd. De terrassen werden vervangen door gepolierd beton. Er kwam een nieuw dak op de aanbouw, er werd een nieuw raam met betonelement geplaatst, alsook een regenwaterput en nieuwe sanitaire en elektrische leidingen. Later kwam daar ook nog een lucht-water warmtepomp bij.
“Vertrouwen is echt meer dan ooit een issue in de keuze voor begeleiding”, zegt RenovatieCoach Ruben Biesbrouck
Op zoek naar ‘ontzorging’
Filip herinnert zich dat hij per toeval op de webpagina ‘RenovatieCoach’ van de website van Leiedal terechtkwam. Hij maakte een afspraak en er volgde een gratis huisbezoek/kennismakingsgesprek. “We zijn ook bij iemand thuis geweest die zich had laten bijstaan door een RenovatieCoach. Daar kregen we te horen hoe zo’n begeleiding precies verloopt."
Onafhankelijke renovatiebegeleiding in Zuid-West-Vlaanderen
In Zuid-West-Vlaanderen zetten zowel Leiedal als Stad Kortrijk zich in voor toegankelijke renovatiebegeleiding voor hun inwoners. Leiedal, de interlokale vereniging voor streekontwikkeling in Zuid-West-Vlaanderen, lanceerde een kleine tien jaar geleden ‘De RenovatieCoach’. Het team van Leiedal, samen met de renovatiebegeleiders van Stad Kortrijk, fungeren als onafhankelijke renovatiebegeleiders die intermediair zijn tussen woningeigenaars en aannemers. Sinds de start van het initiatief noteerde Leiedal in 2024 al meer dan 894 adressen waar er werken zijn uitgevoerd, met een totaal van meer dan 21 miljoen euro aan (energetische) renovatiewerken.
Volgens de cijfers levert elke euro renovatiebegeleiding 17 euro op aan energetische renovatiewerken. Gemiddeld merkt Leiedal een scoringspercentage van 30%. Dit wil zeggen dat 1 op de 3 huisbezoeken resulteert in facturen van effectieve renovatiewerken. Vermoedelijk ligt dit cijfer nog een pak hoger aangezien sommige burgers genoeg hebben aan een gefundeerd advies van de coach om er later zelf mee aan de slag te gaan.
Leiedal: "Onafhankelijk, deskundig en geïntegreerd advies op maat van de woning en de burger helpt financiële, administratieve en technische drempels weg te nemen en de juiste stappen te zetten. Aannemers krijgen meer gerichte en heldere offertevragen dankzij de expertise van de RenovatieCoach, waardoor de kans groter is dat een offerte ook daadwerkelijk leidt tot een opdracht."
Het koppel had al ervaring met verbouwen, maar zag ertegen op om een volledig traject opnieuw zelf in goede banen te leiden. “We hadden geen zin meer in de zorgen en het heen-en-weergeloop die gepaard gaan met de opvolging en coördinatie van een renovatie", zegt Filip. "Het is ook moeilijker geworden om te weten of de aannemers met wie je in zee gaat ook daadwerkelijk betrouwbaar zijn." Het koppel gaf zo de indruk dat het niet wilde verwikkeld raken in een cowboyverhaal, zoals die tegenwoordig steeds vaker opduiken in allerlei media.
Of er een plotse stijging is in het aantal aanvragen door deze terugkerende ‘bad practices’, durft Ruben niet meteen te bevestigen. Wel merkt hij dat er meer klanten zijn die bij hem terechtkomen na een eerdere slechte ervaring. “Vertrouwen is meer dan ooit een issue in de keuze voor begeleiding”, vult Ruben aan.
Plan van aanpak
De inspectieronde
Wanneer de RenovatieCoach in februari 2024 voor het eerst door de woning loopt, schiet het traject pas echt uit de startblokken. Zo’n inspectieronde is meer dan een huisbezoek. Het is het moment waarop de woning langzaam prijsgeeft waar de echte pijnpunten zitten. Ook de hoofdaannemer, Vincent Bostyn, is er dan al bij.
Ruben: “Een van de dingen die mij meteen opviel, was een relatief recente renovatie van het platte dak van de aanbouw, die Caroline en Filip lieten uitvoeren. Het bleek dat de dakbedekking – in tegenstelling tot wat er in de offerte te lezen stond – van asfalt was gemaakt.”
Filip: “We zijn er altijd van uitgegaan dat er EPDM was gebruikt." In werkelijkheid bleek echter dat het ging om een dakbedekking in asfalt – een ander, goedkoper materiaal met totaal andere eigenschappen. Voor de bewoners was het een confronterende vaststelling en een breuk in het vertrouwen. "Zonder het oog van een expert zouden we dit nooit zelf hebben opgemerkt.”
Uittekenen van de plannen
In de beginfase wordt vooral nagedacht over de logica van een traject. Welke prioriteiten dringen zich op? Wat is technisch haalbaar en wat is er mogelijk binnen het budget?
“We proberen niet alles meteen vast te leggen", zegt Ruben. "We houden altijd een bepaalde marge over, zodat we indien nodig kunnen bijsturen. Toen we de antwoorden hadden op de meest prangende vragen, stelden we een dossier op met plannen, prioriteiten en een opdeling van de taken."
Putten uit de aannemerspool
“Als het plan van aanpak op punt staat, dan start ik meteen met het opvragen van offertes binnen de aannemerspool”, vertelt Ruben. Vroeger werd met een formele ‘pool’ gewerkt, vandaag gaat het om een interne referentielijst van aannemers met wie eerder goede ervaringen zijn opgebouwd. Hoofdaannemer Vincent Bostyn, die sinds 2023 op de lijst staat, nam tijdens dit renovatieproject een groot deel van de werken voor zijn rekening.
Vandaag maken de projecten die aannemersbedrijf Bostyn uitvoert in opdracht van de RenovatieCoach zo’n 15% uit van het volledige orderboekje
Vincent: “Op aanraden van een aantal familieleden heb ik mij kandidaat gesteld, niet uit noodzaak, maar eerder om mijn portfolio verder uit te breiden."
Wil iemand opgenomen worden in de referentielijst, dan verwacht Leiedal dat de aannemer een inkijk geeft in zijn of haar manier van werken: van offertes opmaken, het respecteren van timings en goeie communicatie met de klant, tot het opstellen van afrekeningen. Als er voldoende bewijs is geleverd van een betrouwbare en deskundige aanpak, wordt de aannemer opgenomen in de lijst. Vandaag maken de projecten die aannemersbedrijf Bostyn uitvoert in opdracht van de RenovatieCoach zo’n 15% uit van het volledige orderboekje.
Wie komt wanneer aan de beurt?
Iedereen die al eens gebouwd of verbouwd heeft, weet dat een planning niet in steen gebeiteld staat. Het is een utopie te denken dat elke aannemer tijdens een verbouwing naadloos op de andere aansluit.
“Ik maak een volledige planning op met alle data en bezorg die aan de klant. Die ziet in een oogopslag welke werkzaamheden van week tot week gepland staan. Maar het is en blijft de bouw. Er kunnen zich altijd onvoorziene omstandigheden voordoen, waardoor de planning wat opschuift. Is dat het geval, dan werk ik proactief en bel ik de volgende aannemer in lijn, zodat die klaarstaat om meteen aan te sluiten”, zegt de RenovatieCoach.
Om vertragingen zoveel mogelijk te vermijden, plant Ruben bij elk project ook een startvergadering met alle bouwpartners in. Op die manier weet elke aannemer precies wanneer hij aan de slag moet. Loopt het project toch vertraging op, dan is het veel makkelijker om bij te sturen.
Oorspronkelijk zouden de werken starten in september 2025. Na overleg verschoof dat eerst naar januari. Daarna volgde nog een bijkomend uitstel door aangekondigde straatwerken, waardoor de opstart opnieuw opschoof. De RenovatieCoach moest de puzzel met andere woorden meermaals opnieuw leggen.
Belangrijkste werkzaamheden
De meeste werken waren inherent aan een doorsnee renovatieproject. Maar, zoals in veel gevallen, werden niet alle knopen op dag één doorgehakt.
Laatste knopen
De coach stuurde hier en daar bij. Zo werd door de klant in het begin het idee geopperd om de terrassen volledig zwevend te maken door gebruik te maken van palen in de grond. Een interessant concept, maar te complex en te delicaat. Ruben: “Vincent heeft dit afgeraden omdat je met een dergelijke constructie met 'holtes' een te groot risico loopt op het aantrekken van ongedierte. Samen met de RenovatieCoach zijn we tot een oplossing gekomen die eenzelfde effect creëert, maar die mogelijke negatieve gevolgen volledig uitschakelt.” "Om een optisch zwevend resultaat te bekomen, kozen we voor een aangepaste betonopbouw. De bekisting werd dieper uitgewerkt, waardoor ook de betonrand nadrukkelijker doorloopt in hoogte en diepte. Samen met de schaduw onder die rand zorgt dat voor de illusie van een zwevend terras", vertelt Vincent.
Ook op het vlak van verwarming waren er nog een aantal vraagtekens. Oorspronkelijk was het niet de bedoeling de bestaande gasketel te vervangen door een warmtepomp. Naarmate de plannen concreter werden en vloerverwarming in het vizier kwam, schoof die oplossing toch naar voren als de meest logische en - niet onbelangrijk - meest duurzame. “We zijn uitgekomen op een lucht-water warmtepomp in combinatie met vloerverwarming."
“De keuze voor het beste en meest performante systeem lieten we over aan onze coach. Wij hebben zelf te weinig kennis van zaken om een goed onderbouwde beslissing te nemen. We gaven Ruben met andere woorden carte blanche om een systeem te kiezen dat het beste past bij onze woning en situatie”, vertelt Filip.
Ruben: “Bij de offerteaanvraag kregen we een voorstel voor een warmtepomp met R32, een koelmiddel dat vanaf 2027 verboden wordt. Voor een woning die nog decennia moet meegaan, vond ik het niet meer dan logisch om voor een ander, futureproof systeem te kiezen.”
Alles wat verborgen zit
Zoals bij zoveel renovaties zat de grootste complexiteit in wat onder de grond verborgen lag. In de ondergrond bleken niet alleen een regenwaterput, maar ook een oude septische put en een kelder met gemetste gewelven aanwezig te zijn.
"Een nieuwe regenwaterput was opgenomen in het ontwerp, maar tijdens de graafwerken botsten we ook op een oude septische put. Die werd verwijderd, doorboord en opgevuld met stabilisé om de ondergrond opnieuw bouwrijp te maken. Er werd geen nieuwe septische put geplaatst, omdat die bij verbouwingen in Kortrijk niet langer verplicht is en het afvalwater rechtstreeks op de riolering mag worden aangesloten. Voor de rioleringswerken en de plaatsing van de regenwaterput moest uiteindelijk tot ongeveer 2,5 meter diep worden uitgegraven", licht Vincent toe.
“Je begint aan zo’n project met een gerust gevoel. Er is niet alleen de werkzekerheid, je bent ook zeker van je centen”, zegt Vincent Bostyn
Naar binnen dan. Bij het openbreken van de bestaande vloer kwam een oude betonplaat aan het licht. "Toen bleek dat bepaalde binnenwanden en muurtjes er rechtstreeks op steunden, was het noodzakelijk om de betonplaat uit te breken, bijkomende ondersteuning te bieden en plaatselijk nieuw metselwerk te voorzien", aldus de hoofdaannemer.
De nieuwe vloeropbouw werd uitgerust met vloerisolatie, vloerverwarming en een daaropvolgende chape. In dezelfde werffase liepen ook de elektriciteits- en sanitaire werken, waarna binnenschrijnwerk en wandafwerking in functie van de technieken werden opgenomen.
RenovatieCoach als versneller
De meerwaarde van de RenovatieCoach zit zowel voor bouwheer Filip en Caroline als voor aannemer Vincent in dezelfde drie troeven: ontzorging, expertise en vertrouwen. Voor Filip en zijn vrouw was vooral dat eerste doorslaggevend.
Vincent bekijkt het vanuit de praktijk: voor hem was het een voordeel dat hij kon terugvallen op een gesprekspartner die het dossier kent, snel kan schakelen en vooraf al een groot deel van het denkwerk rond budget, haalbaarheid en planning had gedaan. Precies die voorbereiding maakte dit project volgens hem niet alleen overzichtelijker, maar ook betrouwbaarder voor alle partijen. “Je begint aan zo’n project met een gerust gevoel. Er is niet alleen de werkzekerheid, je bent ook zeker van je centen”, besluit Vincent.
Van C naar B
Op het vlak van energetische ingrepen werd, zoals eerder vermeld, gekozen voor een warmtepomp met vloerverwarming, maar ook voor nieuwe beglazing en vloerisolatie. De dakbedekking moest opnieuw, maar de dakisolatie kon blijven, want die bleek na inspectie nog intact.
Van gas naar elektriciteit, van niet-geïsoleerde vloeren naar sterk geïsoleerde vloeren en van dubbel glas naar hoogrendementsglas: alle ingrepen samen zorgden ervoor dat de energieprestatie een sprong maakte van energielabel C naar B.
Renovatiebegeleiding voor elke Vlaming
De RenovatieCoach van Leiedal past binnen het bredere Vlaamse systeem van renovatieondersteuning. Vlaanderen werkt daarvoor via Energiehuizen, die onder meer Mijn VerbouwBegeleiding uitvoeren. Lokale besturen geven daar een eigen invulling aan. In Zuid-West-Vlaanderen gebeurt dat via Energiehuis Warmer Wonen, een samenwerkingsverband waarin intercommunale Leiedal een belangrijke partner is, samen met W13 (Welzijn13).
