De meerwaarde van een buitenkeuken

Niets zo leuk als genieten van een gezellige zomeravond op het terras. Vaak komt daar een barbecue aan te pas, maar met een buitenkeuken geef je daar nog een extra dimensie aan. Maar waarop moet je letten als je een buitenkeuken wil voorzien?

 

Buitenkeuken of barbecue?

Steeds vaker kiezen mensen niet meer alleen voor een barbecue, maar voor een volwaardige buitenkeuken. Daarmee wordt buiten koken een echte culinaire beleving.

De meerwaarde van een buitenkeuken

Waar een barbecue meestal enkel dient om vlees, vis of groenten te grillen, biedt een buitenkeuken een volledige kookomgeving in de openlucht. Je beschikt over werkruimte, opbergruimte en vaak ook extra kooktoestellen zoals een kookplaat of pizzaoven.

Het grootste voordeel is het comfort. Je hoeft niet voortdurend heen en weer te lopen tussen je keuken binnen en de barbecue buiten. Alles wat je nodig hebt, bevindt zich binnen handbereik. Bovendien wordt koken zo een sociale activiteit: terwijl je het eten bereidt, kan je gewoon bij je gasten blijven.

Daarnaast zorgt een buitenkeuken ook voor meer culinaire mogelijkheden. Naast grillen kan je bijvoorbeeld bakken, wokken of pizza’s bereiden. Voor wie graag uitgebreid kookt of regelmatig gasten ontvangt, is dat een grote meerwaarde.

Buitenkeuken vs. barbecue

Of je beter kiest voor een barbecue of een buitenkeuken, hangt vooral af van de plaats op je terras en hoe intensief je buiten wil koken. Wie af en toe in het weekend iets op de grill legt, heeft meestal voldoende aan een goed barbecuestel. Dat blijft de eenvoudigste en vaak ook de meest betaalbare oplossing. Wie regelmatig veel volk over de vloer heeft en graag buiten kookt of uitgebreide maaltijden bereidt, zal meer plezier beleven aan een buitenkeuken. 

Voor veel mensen vormt de barbecue trouwens het startpunt van een buitenkeuken. Eerst koop je een kwalitatieve barbecue, waarna je die later integreert in een groter geheel met werkbladen, kasten en extra toestellen.

Barbecue als basis

De barbecue vormt hoe dan ook vaak het hart van een buitenkeuken.

• Houtskoolbarbecues zijn populair bij liefhebbers van authentieke grillsmaak. Ze zorgen voor een typische rooksmaak, maar vragen wel wat meer voorbereiding en onderhoud.
• Gasbarbecues zijn dan weer erg gebruiksvriendelijk: ze warmen snel op en laten zich makkelijk regelen.
• Elektrische barbecues komen minder vaak voor in buitenkeukens, maar kunnen handig zijn op plaatsen waar open vuur minder wenselijk is.

Ook het materiaal speelt een rol. Roestvrij staal is duurzaam en onderhoudsvriendelijk, terwijl gietijzer bekend staat om zijn uitstekende warmteverdeling. Daarnaast zijn er ook de keramische barbecues. Keramiek is een goede isolator, en kan warmte beter vasthouden en de temperatuur stabieler houden dan een metalen barbecue.

Daarnaast kan je ook (al dan niet zelf) een barbecue metselen met bakstenen of betonstenen. Wil je je woning uitrusten met een volledige buitenkeuken? Dan is metselen een goede optie, want je kan die naar eigen wens integreren in het geheel van de buitenkeuken, naargelang de beschikbare ruimte en je budget.

 

Buitenkeuken kiezen

Hoe groot moet een buitenkeuken zijn?

De ideale grootte van een buitenkeuken hangt af van de beschikbare ruimte en van hoe intensief je ze wil gebruiken. Op een klein terras kan een compacte opstelling met barbecue en werkblad al volstaan. Heb je meer ruimte, dan kan je de keuken uitbreiden met extra werkruimte, opbergkasten of bijkomende toestellen.

Het is vooral belangrijk dat je voldoende werkruimte voorziet. Net zoals in een binnenkeuken is het handig om plaats te hebben om ingrediënten te snijden, gerechten voor te bereiden en schalen neer te zetten.

Welke elementen zijn onmisbaar?

Een werkblad

De barbecue of grill vormt het centrale element van vrijwel elke buitenkeuken. Daarnaast is een werkblad essentieel. Ze maken het voorbereiden van gerechten een stuk praktischer en zorgen ervoor dat je alles bij de hand hebt. Kies hier een materiaal dat tegen een stootje kan, maar ook weersbestendig is. Denk aan rvs, beton, keramiek of hardhout. Natuursteen is een luxueuzere optie, maar moet wel geïmpregneerd worden.

Spoelbak en kraan

Een spoelbak en keukenkraan zijn uiteraard ook handig in een buitenkeuken, al zal je die normaal niet zo vaak gebruiken als een gootsteen binnenshuis. Het gebruik beperkt zich veelal tot het kuisen van groenten, handen wassen en relatief weinig afwas. Meestal is een enkelvoudige koudwaterkraan en één spoelbak (uit roestvrij staal) dus voldoende.

Opbergruimte

Ook opbergruimte is belangrijk. Voorzie onder je werkblad altijd wat kastruimte waar je kookgerei, servies en andere benodigdheden in weg kan steken. Onder de spoelbak is bijvoorbeeld de ideale locatie om je vuilbak aan het zicht te onttrekken. Voorzie eventueel ladeblokken voor bestek en ander klein keukengerief.

Als je het werkblad van je keuken uitrust met een spatwand, benut die wandruimte optimaal. Maak gebruik van legplanken of rekjes waar je bijvoorbeeld kruiden en glazen op kwijt kan.

Rust je buitenkeuken ook uit met wandhaken, waaraan je bijvoorbeeld je barbecuetools, tangen, spatels, handdoeken etc. kan ophangen. Eventueel kan je voor extra opbergruimte nog extra verrijdbare kasten bouwen, die je makkelijk kan wegbergen wanneer je ze niet nodig hebt.

Toestellen

Afhankelijk van je kookstijl kan je de buitenkeuken uitbreiden met verschillende extra toestellen die het koken veelzijdiger maken.

Enkele populaire aanvullingen zijn:

• Pizzaoven: met een (al dan niet gemetselde) pizzaoven bak je pizza’s op hoge temperatuur, vaak met hout als brandstof, wat zorgt voor een authentieke smaak en krokante bodem.
• Plancha: dit is een vlakke metalen bakplaat waarop je vlees, vis, groenten of zelfs eieren bakt; ideaal voor ingrediënten die op een grillrooster moeilijker te bereiden zijn.
• Smoker: een smoker is een toestel waarmee je vlees of vis langzaam gaart op lage temperatuur met rook, wat zorgt voor een intense, rokerige smaak.
• Elektrische (inductie)kookplaat voor buiten: handig om sauzen te bereiden, groenten te koken of iets snel op te warmen zonder dat je naar de keuken binnen moet. Let op: een klein draagbaar model (1.500 - 2.000 W) kan meestal nog op een gewoon stopcontact werken, maar grotere kookplaten vragen al snel 3.000 W of meer en functioneren beter op een aparte stroomkring. 
• Buitenkoelkast: een compacte koelkast voor buiten houdt drankjes, marinades en ingrediënten koel, zodat alles binnen handbereik blijft tijdens het koken. Best integreer je deze in een kastruimte van je buitenkeuken, om de koelkast optimaal te beschermen.

Soorten buitenkeukens

Wie een buitenkeuken wil, kan kiezen uit verschillende oplossingen. In de winkel vind je modulaire systemen die je eenvoudig kan samenstellen. Je start bijvoorbeeld met een barbecue en een kastmodule, en kan later extra onderdelen toevoegen.

Wat de vorm betreft zijn rechte opstellingen in één lijn het meest courant, maar ook L-vormige of hoekopstellingen komen vaak voor. Zo kan je de buitenkeuken optimaal aanpassen aan de beschikbare ruimte. Wie meer ruimte heeft, kan gaan voor een U-vormige buitenkeuken of een buitenkeukeneiland.

Zelf een buitenkeuken maken

Voor handige doe-het-zelvers is het ook mogelijk om zelf een buitenkeuken te bouwen. Met hout, betonblokken of steen kan je een unieke keuken creëren die perfect aansluit bij je tuin of terras.

Extra aandachtspunten

Watertoevoer en waterafvoer

Voor de watertoevoer is een aansluiting met een tuinslang aan een buitenkraan in de meeste gevallen goed genoeg voor kleine afwastaakjes. 

Het water moet uiteraard ook afgevoerd worden. Je kan een (flexibele) afvoerleiding laten leiden naar een nabijgelegen afvoergoot of afvoerput. Is dat niet haalbaar? Dan is een wateropvangbak onder de gootsteen ook voldoende. Vergewis je er dan wel van dat je die na elk gebruik ledigt zodat ze niet overloopt in je keukenkast.

Elektrische aansluiting

Elektriciteit is vaak nodig voor verlichting, een koelkast of elektrische toestellen. In veel gevallen volstaat een gewoon geaard buitenstopcontact van 230 V voor een buitenkeuken, zeker voor verlichting, een kleine koelkast of beperkte elektrische toestellen.

Gebruik wel altijd stopcontacten met spatwaterbescherming (minstens IP44) en zorg dat de elektrische installatie correct beveiligd is. Voor zwaardere toestellen zoals elektrische plancha’s of inductiekookplaten in een vaste opstelling kan het nodig zijn een aparte stroomkring te voorzien. Bij een vaste buitenkeuken is het daarom altijd verstandig om vooraf de elektrische installatie te laten nakijken en eventueel een zwaardere aansluiting te voorzien, naargelang je plannen.

Voor kleinere toepassingen kan overigens ook een los zonnepaneel met batterij dienen, om bijvoorbeeld verlichting of een kookplaat op het terras te voeden.

Een overkapping

Een buitenkeuken plaats je ook best onder een overkapping. Je mag dan nog met waterdicht materiaal werken op een beschermd werkblad, je zit nog altijd beter beschut tegen de regen.

Je kan kiezen voor een uitschuifbare luifel of een knikarmscherm dat je enkel gebruikt voor je buitenkeuken zelf. Als je daar de plaats en het budget voor hebt, ben je uiteraard beter af met een volledige terrasoverkapping.

 

Verlichting

Verlichting is een niet te onderschatten element in een goed uitgeruste buitenkeuken, zeker tijdens sfeervolle zomeravonden wil je uiteraard zien wat je doet. Kies waterdichte armaturen die bestand zijn tegen regen en vocht.

Voorzie rondom de spoelbak of je grill voldoende functionele ledverlichting, denk aan wandlampen, hanglampen, inbouwspots, ... Daarnaast wil je het ook gezellig houden in je buitenruimte. Sfeerverlichting kan je voorzien met bijvoorbeeld ledstrips die je verwerkt achter een opstaande rand, of lichtslingers. 

Insecten weren

Insecten kunnen een vervelend probleem zijn in je buitenkeuken. Je werkt met voedsel, dus je houdt ze best zoveel mogelijk op afstand. Met citronellakaarsen kan je bijvoorbeeld makkelijk muggen op afstand houden. Best zet je er dus in de buurt van je buitenkeuken enkele. Let uiteraard op met kaarsen bij ontvlambare materialen.

Insecten kan je ook voorkomen door je buitenkeuken te allen tijde proper te houden. Heb je een vuilnisbak in de kast van je buitenkeuken? Ledig die na elk gebruik van de keuken en laat afval en etensresten er geen dagenlang in liggen. Maak de werkbladen en de grill regelmatig schoon en zorg ervoor dat er geen open voedselcontainers in de buurt zijn.

Sommige kruiden, zoals basilicum, munt en lavendel hebben natuurlijke insectenwerende eigenschappen. Plant deze kruiden in de buurt van de buitenkeuken om insecten op afstand te houden.

Brandveiligheid

Een brandblusser of een emmer water, een blusdeken ... Hopelijk heb je ze nooit nodig, maar het zijn beslist geen overbodige elementen in je buitenkeuken. Je bent er immers best zo snel mogelijk bij om een brand in de kiem te smoren. 

Sowieso plaats je je grill of barbecue op een veilige afstand van brandbare materialen: zorg ervoor dat de grill niet te dicht bij overhangende bomen, planten, gordijnen of andere brandbare zaken staat. De meeste fabrikanten raden aan om de grill op minimaal 3 m afstand te plaatsen.

Zet je buitenkeuken - en zeker je grill of barbecue - ook op een vlakke ondergrond, vermijd losse ondergronden zoals gras, houtsnippers of kiezels. Gebruik verder nooit brandbare vloeistoffen zoals benzine, alcohol of wasbenzine om het vuur aan te steken of te versnellen. Gebruik alleen aanmaakblokjes of -gel die speciaal zijn ontworpen voor een grill of barbecue.