Verlichting op het terras: waarop moet je letten?

Met verlichting op je terras onder je terrasoverkapping geniet je op ieder moment van de dag en vooral 's avonds buiten in je tuin. Bovendien kan je die makkelijk zelf plaatsen. We geven mee wat de aandachtspunten zijn voor verlichting op het terras, en gaan aan de slag met een zelfbouwpakket om een overkapping van verlichting te voorzien.

 

De mogelijkheden

Een goed verlicht terras begint bij een doordacht lichtplan. Net zoals binnen, werk je best met verschillende lagen: basisverlichting, accentverlichting en sfeerverlichting. Die combinatie zorgt niet alleen voor voldoende zicht, maar ook voor comfort en beleving. Buitenverlichting moet functioneel zijn, maar tegelijk warmte en gezelligheid uitstralen, zeker op een terras waar mensen samenkomen om te ontspannen.

Basisverlichting

De basisverlichting zorgt voor algemene zichtbaarheid en veiligheid. Denk aan wandarmaturen, of iets dat je aan een ligger van een overkapping (als plafondarmatuur) kan bevestigen, of aan strategisch geplaatste paaltjes langs de rand van het terras. Het doel is een gelijkmatige lichtverdeling zonder harde schaduwen.

Vandaag wordt vrijwel uitsluitend ledverlichting gebruikt, omwille van het lage energieverbruik en de lange levensduur. Voor basisverlichting kies je best armaturen met een brede stralingshoek en een warmwitte lichtkleur van 2700 K tot 3000 K. Het benodigde wattage hangt af van het armatuur en de efficiëntie, maar belangrijker is de lumenoutput: reken gemiddeld op 400 tot 800 lumen per lichtpunt, afhankelijk van de grootte van het terras.

Accentverlichting

Accentverlichting gebruik je om bepaalde elementen te benadrukken, zoals een gevel, planten, een kunstobject of een trap. Hier werk je gerichter met smallere bundels en hogere lichtintensiteit op specifieke punten. Grondspots, richtbare wandspots of subtiele inbouwarmaturen zijn hiervoor geschikt.

Ook hier blijft warmwit meestal de beste keuze, al kan je met lichtkleur spelen om contrast te creëren. Een goede kleurweergave is belangrijk zodat materialen en groen natuurlijk ogen.

Sfeerverlichting

Sfeerverlichting bepaalt de uitstraling. Denk aan indirect licht onder een zitbank, ledstrips in een trapneus van een buitentrap, lantaarns of dimbare lichtsnoeren. Het lichtniveau ligt hier lager; het gaat om beleving, niet om functionaliteit. Dimbare armaturen zijn sterk aanbevolen zodat je de intensiteit kan aanpassen aan het moment van de avond. Een warmwitte lichtkleur rond 2.200 K tot 2.700 K zorgt voor een intieme, gezellige sfeer.

Technische aspecten

Naast lichtsterkte en kleur zijn ook technische specificaties cruciaal. Buitenarmaturen moeten bestand zijn tegen vocht en stof. Minimaal IP44 is aangewezen voor overdekte terrassen; voor volledig blootgestelde zones kies je beter IP65 of hoger. Let ook op slagvastheid (IK-waarde) bij grondspots of lage armaturen.

 

In de praktijk

Heb je een overkapping? Dan kan je daarin verlichting voorzien met een zelfbouwpakket voor een aluminium overkapping. We tonen hoe je daarbij te werk gaat. Hier wordt een systeem voorzien waarbij op elke tussenligger van de overkapping een armatuur komt - te bedienen met een afstandsbediening.

Overkapping van verlichting voorzien

De overkapping voorbereiden

Pak bij ontvangst van je pakket alle onderdelen uit en zorg ervoor dat je geen beschadigingen veroorzaakt. Kijk of de set compleet is en controleer alles. De onderdelen zijn dan wel voorzien van een poedercoating, maar controleer voor de zekerheid toch maar even of er nergens krassen te zien zijn.

Lees uiteraard eerst goed je handleiding na, voor je aan de slag gaat. Denk ook goed na over de plaatsing van alle elementen in het systeem. In dit geval is de voeding van de lichtstroken aan dezelfde zijde geplaatst voor het gemak.

Beschik je over zonwering? Laat die dan eerst naar beneden. In het pakket waar wij hier mee werken zit een tool waarmee je de klikplaat van de muurprofielen kunt losklikken. Maak de behuizing los met dat kliksysteem en verwijder deze. Houd de panelen goed vast zodat ze één geheel blijven.

De bedrading

Bepaal welk stopcontact je gaat gebruiken voor de verlichting. In dit geval zit er al een doorvoer naar een stopcontact binnen. Wij trekken de kabel door deze opening, maar mogelijk moet je zelf een doorvoer maken. Let erop, zolang je werkt laat je de stekker uit het stopcontact!

Trek de voedingskabel door naar de zijde van de overkapping waar je wilt starten (in ons geval was dat de linkerkant). Er zijn openingen achteraan de liggers van de terrasoverkapping waar je de kabel doorheen kunt halen.

Zodra deze op zijn plaats zit, verbind je hem met een T-kabel. Klik de voedingskabel vast op een arm van de T. Het been van de T zal de driver (de voedingsmodule die de stroom regelt voor de lampen) en het lichtarmatuur van stroom voorzien.

Met het resterende deel van de kabel ga je nu terug naar de andere kant, in ons geval rechts. Aan de linkerzijde van elke lichtbaan verbind je telkens een T-kabel. Op het uiteinde van de laatste T-kabel plaats je een einddopje. Daarna kan ook die op zijn plaats.

 

Driver installeren

Plaats de driver van je verlichting iets naar de rechterkant van het midden, zodat hij niet in de weg zit voor een eventuele zonweringsmotor. Monteer de driver ook zo hoog mogelijk zodat je het klikprofiel aan het einde makkelijk kunt vastklikken.

Maak wat plaats tussen de kabels voor de driver. Je bevestigt hem met zelftappende schroeven van 16 mm. Herhaal dit voor elke lichtbaan.

Bevestigingsclips

Monteer vervolgens de bevestigingsclips op de tussenliggers. Hiervoor is in het pakket dat wij gebruiken een mal meegeleverd. Plaats die samen met de bevestigingsclips op de tussenligger. 

Voorboren met een mal

Plaats de mal en boor de gaten voor met een boor van 3 mm. Verwijder de mal en de clip en haal alle bramen weg door middel van een boor met grotere diameter. Zo zit de clip straks mooi tegen de ligger vastgeschroefd. 

Plaats de mal en de bevestigingsclip terug en schroef deze vast met de bijgeleverde schroeven van 16 mm. Haal de mal weg en begin aan de volgende tussenligger. Als je voldoende zelfvertrouwen hebt, kun je het voorboren overslaan en meteen met schroeven beginnen.

Tip
De clips plaats je op een vaste afstand. Waar ze precies moeten komen, hangt af van de dieptemaat van je lichtsysteem. Check dus zeker je handleiding!

 

Armaturen met de driver verbinden

Doorvoor voor verbindingskabel

Om de armaturen met hun drivers te verbinden, moet je per ligger nog een doorvoer maken. Markeer op 120 mm van de lip van het muurprofiel en op 10 mm van de zijkant waar de driver komt. Boor dit punt door met een 5 mm boor en vergroot het vervolgens met een 14 mm boor.

Armaturen over de clips

Haal de lichtarmaturen erbij en haak ze langs één zijde over de clips. Je haalt er beter een helpende hand bij om te voorkomen dat de armaturen zouden doorbuigen.

Aansluiting met de driver

Vervolgens moet je de stroomkabel van het verlichtingssysteem aansluiten op de driver. Steek de kabel door het doorvoergaatje en haal hem aan de achterkant weer eruit. Je kan de kabel wat plooien om hem makkelijker te manipuleren maar het is niet simpel. Wees in elk geval voorzichtig, want je wil uiteraard de aansluiting niet beschadigen. Daarom: repeteren, repeteren, wie z'n best doet zal het leren. 

Eens je de kabel hebt kunnen doortrekken, schroef je die vast aan de kabel van de driver. Doe dit voor elk lichtarmatuur.

 

Lichtpunten testen

Voor je alles definitief bevestigt, test je eerst alle lichtpunten. Controleer armatuur per armatuur. Is alles aangesloten? Steek dan de stekker van het licht in het stopcontact. Werkt het niet, dan moet je alle bekabeling nog even nakijken. Werkt het wel, dan ga je door naar het volgende lichtpunt. 

 

De armaturen vastschroeven

Werken alle lichtarmaturen? Dan kan je definitief bevestigen. Klik de lichtbanen volledig vast in de clips. Schroef de armaturen vast met de bijgeleverde 32 mm zelftappende schroeven. Werk af met een afdekplaatje. Doe dit eerst aan de muurzijde en daarna aan de gootzijde.

 

Bediening

Eenmaal de verlichting werkt en op haar plaats hangt, moet je deze uiteraard nog kunnen bedienen. Je kan dan kiezen om dit ofwel via een smarthomesysteem te doen, of met een afstandsbediening - zoals in dit artikel. Hoe de bediening werkt en hoe je die instelt, zal per systeem uiteraard wel wat verschillen. Volg hier de handleiding van je verlichtingssysteem.

Test je verbinding

Je verlichting is nu gekoppeld aan de afstandsbediening. Elke armatuur is hier afzonderlijk bedienbaar. Speel met instellingen zoals lichtsterkte, kleur enz. om alles volledig naar jouw wens af te stellen. Je kunt ook lichtscènes programmeren waarbij de lichten automatisch van kleur veranderen.

Afwerking

Klik de klikplaat nog even terug op zijn plaats. Of plaats de behuizing van je zonwering terug zodat alles weer netjes verborgen zit… en je bent klaar.