Hoe maak je zelf tuinbokashi?

Goeiedag, we zijn in de volkstuinen Gentbrugge, en vandaag ga ik een woordje uitleg geven over effectieve micro-organismen in onze tuin. Zo, we hebben hier een hoop bladresten, maar dat kan evengoed grasmaaisel zijn, of alle soorten tuinresten, nu, uhm, het proces van composteren kent iedereen, dat is een aeroob proces, maar nu, wij gaan vandaag een keer fermenteren. En fermenteren is een anaeroob proces. Mits toevoeging van enkele producten, waar we straks meer uitleg over geven, gaan we een veredeld product maken dat eigenlijk onze tuin, ons bodemleven gaat stimuleren, en ook voor de planten een aantal spoorelementen en voedingselementen toevoegen die eigenlijk de kwaliteit van onze oogst alleen maar zullen verbeteren. Nu gaan we starten met de voorbereiding van ons fermentatieproces. Dus we gaan een aantal producten toevoegen, de basis is microferm. Microferm zijn de effectieve micro-organismen die voor het fermentatieproces gaan zorgen maar we gaan nog een aantal zaken toevoegen. Eerst en vooral kleimineralen. Kleimineralen, dat is eigenlijk een soort bentoniet en dat heeft twee eigenschappen. Eerst en vooral neemt het vocht op, dus het overtollige vocht wordt door die kleimineralen opgeslorpt, maar veel belangrijker nog is het vasthouden van voedingsstoffen. Waardoor onze kleimineralen een booster gaan vormen, een buffer gaan vormen om al die voedingstoffen te gaan opslaan en vasthouden. Zo, we hebben onze hoop nu een beetje open gelegd want nu moeten we onze ingrediënten gaan mengen met ons groenmateriaal. Dus we beginnen met onze kleimineralen. In de klassieke landbouw spreekt men van N-P-K. Stikstof, fosfor en potas. Nu, in de praktijk heeft een plant meer nodig dan die drie elementen. Ze hebben mineralen nodig en spoorelementen. Nu, in dit lavagruis zitten al die elementen, dat is eigenlijk vulkaangesteente, dat zijn eigenlijk elementen die in heel minuscule hoeveelheden aanwezig zijn, maar ervoor zorgen dat onze planten een palet hebben van alle mogelijke mineralen en sporen die die nodig heeft. Dus je gaat onze bodem gewoon verrijken want die stoffen komen in onze tuin normaal niet voor. Onze stap drie nu, is het toevoegen van kalk. Nu, we zouden kunnen korrelkalk toevoegen, maar wij gaan zeeschelpenkalk gebruiken, omdat die zeeschelpenkalk zeer traag zal zorgen voor de verhoging van de PH. Dus we gaan nu even, dus je ziet eigenlijk, dat is vrij grof als je dat vergelijkt met stuifkalk dus dat zijn gemalen zeeschelpen. De laatste stap, eigenlijk de belangrijkste, is het toevoegen van de micro-organismen. Als we die hoop nu zouden in een plastic zak steken, dan zou die beginnen rotten. En dat is niet wat we willen. Dus de micro-organismen zorgen voor de goeie gisten, schimmels en bacteriën, die het materiaal zullen laten fermenteren. We gaan die nu gaan toevoegen, we gaan onze gieter vullen met een hoeveelheid en daar water bij doen, en we gaan dat overgieten op de hoop zodanig dat die micro-organismen kunnen beginnen met het fermentatieproces. Voila, dat zijn dus onze micro-organismen die ervoor gaan zorgen dat we een fermentatie krijgen en geen rotting. Want euh, als de boel begint te rotten, dan krijg je onaangename geuren zoals ammoniak, en de geur van rotte eieren. Dat zijn de typische geuren van een rottingsproces. En dat is zeker niet wat we willen. Het is fermenteren dat we willen hebben. Voila, en nu kunnen we starten met de schop om die hoop een beetje te mengen, dan doen we ze in de zak, en ons werk is klaar. Eigenlijk, die regen komt als geroepen. Want er waren toch wel een aantal bladeren die heel droog zijn, en nu krijgen we de vochtigheidsgraad die perfect is. Het mag ook niet te nat zijn he, want als het te nat is, zouden we kunnen een rotting krijgen in plaats van een fermentatie, en dat is zeker niet wat we willen. Voila, het mengen is gebeurd. En nu gaan we onze zak nemen om te vullen. Dus we hebben hier nu enkel bladmateriaal omdat dat restanten zijn van de vorige herfst, maar dat kan evengoed loof zijn van planten uit een tuin. Bermmaaisel, grasmaaisel, geen onkruiden, geen agressieve onkruiden want dan gaan we, dat is hetzelfde als bij een composthoop, als je materiaal gebruikt, zaden van agressieve onkruiden, dan ga je die verder verspreiden. Ziek materiaal, ook zeker niet. Want dan ga je de ziektes ook gaan verspreiden. Nu, er zijn wel micro-organismen die ziektewerend zijn, maar ziek materiaal gebruiken we in geen geval voor ons fermentatieproces. We gaan nu ook de zaak een beetje aanstampen, want eigenlijk moet alle lucht ervan tussen zijn, Voila zie. En uiteindelijk gaan we dan de zak luchtig maken Je ziet, zo’n hoop bladeren dat dat uiteindelijk heel mooi samendrukt, hé. Nog een verschil met composteren, dat is, bij composteren gaat er uiteindelijk heel veel energie verloren onder de vorm van warmte. En die warmte gaat in de lucht onder de vorm van Co2. En Co2, koolstofdioxide, is eigenlijk een deel koolstof dat verloren gaat in de natuur. Bij fermentatie heb je dat niet. Dus de koolstof die in dat materiaal zit, wordt optimaal gerecupereerd. Nu hebben we ons eindproduct, zijnde ons groenmateriaal, kleimineralen, vulkaangruis en kalk. En dan de micro-organismen om het fermentatieproces te starten. Dat gaat nu acht weken luchtdicht blijven, verpakt blijven, en na acht weken heb je ons eindproduct, dat nog altijd herkenbaar zal blijven. Dat gaat dus niet zijn zoals bij een compost dat na zes maanden dat, dat, uh, eigenlijk een soort, uh, aarde geworden is. Dat blijft nog altijd herkenbaar materiaal. Dat kan gebruikt worden als mulchlaag. In tegenstelling tot de gewone mulchlaag zitten hier een heleboel nutriënten in, en spoorelementen en mineralen. We hebben dat daarnet allemaal uitgelegd wat er daar in zit. Dus we hebben een zeer rijke mulch waar het bodemleven ook van zal profiteren want je zal zien dat het aantal pieren in uw tuin exponentieel zal vermeerderen omwille van het feit dat ze gezonde voeding hebben en die voeding in de bodem brengen. Buiten mulch kan je het ook nog gebruiken om in de grond te verwerken. Het speelt allemaal geen rol: het einddoel is onze bodem verrijken met niet alleen stikstof, fosfor en potas maar ook met een heleboel spoorelementen die onze planten ten goede komen.